Гид

Термез саябақтарындағы серуен: көлеңкеде аялдайтын қысқа қалалық бағыт

Термезде көрікті жерлер арасында ұзақ жүріп өткеннен гөрі, саябаққа қайта оралатын қысқа айналма бағытты жоспарлаған ыңғайлы. Дӯстликтен баста: мұнда жолдармен серуендеп, көлеңкеде демалып, тағы бір айналым жасағың келе ме — соны сол жерде шеше аласың. Төменде бағыт ұзындығы, қадам саны мен ыстық ауа райына қатысты бағдарлар берілген.

8 мин оқу 7 дереккөз
Термез қалалық саябағындағы ағаштар арасымен өтетін көлеңкелі жол

Алдымен саябақтар тізімін емес, қысқа айналма бағытты таңда

Бұл бағыт Термездің орталық бөлігіндегі жасыл аймақтарда жайбарақат серуендеуге арналған. Археологиялық ескерткіштерге баруға да, Әмударияға дейін ұзақ жүруге де арналмаған. Негізгі нүкте — карталарда Do'stlik o'yin parki деп те көрсетілетін Дӯстлик саябағы. Қысқа айналымды осы жерден бастап, отырып демалуға болатын орыннан алыс кетпеу ыңғайлы.

Мақалада екі нұсқа бар: саябақ ішіндегі қысқа айналма жол және саябақ пен көрші көшелерді қамтитын ұзағырақ серуен. Бұлар — жоспарлауға арналған бағдарлар, ресми белгіленген бағыттар емес: кіреберістер, ашық жолдар мен көлеңке өзгеруі мүмкін. Сол жерде қай жолдың ашық екенін және нақты қай тұста көлеңке барын қарап ал.

  • Асықпай бой жазғың келсе — Дӯстликтің ішінде қалып, бастаған жеріңе қайта орал.
  • Ұзағырақ жүргің келсе — тек тротуары анық әрі кері бұрылуға болатын көрші аумақты қос.
  • Басқа саябаққа барғың келсе — Бобур саябағында бөлек қысқа серуен жоспарла. Бағытты картадан тексермей, оны Дӯстликпен біріктірме.
0,8 км орталықтағы қысқа айналымға бағдар
1,5–2,5 көрші көшелермен айналма бағытқа арналған км
1–3,8 мың бағыт ұзындығына қарай шамаменгі қадам саны

Бастау нүктесі — Дӯстлик саябағы

Картадан Do'stlik o'yin parki немесе Dustlik Park деп ізде. Саябақтың анықтамалық карточкасында San'at saroyi жақын нысан ретінде көрсетілген — саябақтан шамамен 410 метр жерде. Бұл таксимен баруға немесе жаяу жақындауға ыңғайлы бағдар, бірақ ол жерде міндетті түрде қолайлы кіреберіс барын немесе сен мінетін автобус аялдамасы жақын екенін білдірмейді.

Серуенді ең жақын ашық кіреберістен бастауды жоспарла. Әуелі ішкі жолдармен жүріп, демалатын орындарды байқап көр. Көлеңке тек жанындағы көгалға емес, жолдың өзіне түсетінін де бағала. Алғашқы айналымда күн түсетін тұстарға немесе жабық өткелге тап болсаң, бастапқы жоспарды қалай да ұстануға тырыспа: бағытты қысқартып, таныс жолмен қайт.

Бұл — бағдар ғана Термездің орталығындағы қалалық саябақ үшін өзге маршруттар каталогында ұзындығы шамамен 0,82 км серуен көрсетілген. Мұны қысқа серуеннің шамасын білу үшін пайдалан, бірақ бағыт бүгін ашық Дӯстлик жолымен өтетініне кепіл деп қабылдама. Серуенге шықпас бұрын кіреберістер мен жолды жаңартылған картадан тексер.

25–40 минуттық айналма бағыт

Саябаққа алғаш рет келсең, бірден бүкіл аумақты аралауға тырыспа. Кіреберістен бастап, ішкі жолдардың бірімен демалуға ыңғайлы жерге дейін жүр. Содан кейін бірінші жолмен жалғасатын болса, қатар жатқан басқа жолмен қайт. Осылайша, көлік көп көшеге шығуды қажет етпейтін шағын айналма бағыт шығады. Жол айрығында жалғасы көрініп тұрған әрі кез келген сәтте кері бұрыла алатын бағытты таңда.

  1. Кіреберісте навигацияны немесе қадам санағышты қос: сонда уақытты ғана емес, жүрген нақты қашықтықты да көресің.
  2. Алғашқы 300–500 метрді өзіңе жайлы қарқынмен жүріп, көлеңкеде демалатын орын тап.
  3. Бірнеше минут аялда: отырып, су ішіп, өзіңді қалай сезініп тұрғаныңды бағала.
  4. Жалғастырғың келсе, саябақтың қолжетімді тағы бір бөлігін жүріп өтіп, басқа жолмен қайт.
  5. Ыстық күшейсе немесе көлеңке бітсе, кері бұрыл — қысқа бағытты жүріп өттің.

Саябақ ішінде серуендеуге шамамен 0,8–1,2 км бағдар етіп алуға болады. Көрші көшені қосып, сол жолмен қайтсаң, жалпы ұзындығы шамамен 1,5–2,5 км болады деп жоспарла. Бұл — жоспарлауға арналған бағалау, дайын айналма бағыттың дәл ұзындығы емес: өз бағытыңды картадан немесе қадам санағышпен өлше. Шақырымды қадамға айналдыру керек болса, қадам ұзындығы туралы түсіндірмені оқы.

Күшің болса, тағы не қосуға болады

Қысқа серуен аздық етсе, алыстағы нысанға қарай жүрмей-ақ, жолды шағын бөліктермен ұзарта аласың: саябақтағы қосымша жолмен жүр немесе көрші орамды қосып, қайта орал. Ұзартылған айналма бағытқа мынадай қарапайым қағиданы ұстан: кері бұрылатын жер анық болсын, ал қайтар жол тоқтамай жүруге дайын қашықтықтан ұзақ болмасын. Тротуар аяқталса немесе кең көшені кесіп өту керек болса, түзу жүремін деп жол жиегіне шықпа.

НұсқаҚашықтық пен қадам саныҚай кезде таңдаған дұрыс
Тек Дӯстлик саябағыШамамен 0,8–1,2 км; шамамен 1 000–1 800 қадамҚысқа серуендеп, тез оралғың келсе
Саябақ пен көрші көшелерШамамен 1,5–2,5 км; шамамен 1 800–3 800 қадамКүшің болса және қауіпсіз тротуар таңдауға мүмкіндік болса
Бобур саябағына бөлек баруАйналым ұзындығын сол жерде және картадан тексерСаябақтар арасында ұзақ жол жүрмей, басқа жасыл аймақты көргің келсе

Қадам саны — жуық есеп: 1 км-ге көбіне шамамен 1 200–1 500 қадам келеді, бірақ нәтиже бойыңа, қарқыныңа және қадамыңның ұзындығына байланысты. Бұл шаманы өз қадам санағышыңмен салыстыр. Отырып демалсаң, бұл бағыттағы қате емес: санағыш қозғалысты есептейді, ал үзіліс серуенді сынаққа айналдырмауға көмектеседі.

Көлеңке шақырымнан маңызды

Көлеңке тек аялдауға ғана емес, ыстық күні қай жолмен жүруді таңдауға да көмектеседі. Зерттеулер Термезде жүргізілмеген, сондықтан олардың нәтижесін Дӯстликтегі нақты ағаштарға немесе ауа температурасына тікелей телуге болмайды. Дегенмен, жалпы қорытындысы пайдалы: қысқа серуенді жоспарлағанда ең төте жолды емес, жайлырақ бағытты таңдаған жөн.

International Journal of Biometeorology · 2016 Көлеңкенің ашық ауадағы жылулық жайлылыққа әсері — Темпе, Аризонадағы маусымдық далалық зерттеу

Ауа райын бақылауды және 1 284 адамнан сауалнама алуды қамтыған бұл далалық зерттеу ыстық, құрғақ Темпе қаласында жүргізілді. Қатысушылар көлеңкеде болғанда жылуды тоғыз балдық шкала бойынша күн астындағы жағдайдан орта есеппен бір ұпайға жайлырақ бағалаған. Бұл Термездегі жағдайды өлшеу емес, бірақ аялдау мен көлеңкелі жолды таңдаудың неліктен маңызды екенін түсіндіреді.

Middel және басқалар, International Journal of Biometeorology, 2016

Екінші зерттеуде жаяу жүргіншілердің ыстық қалалық ортада жол таңдауына назар аударылған. Авторлар моделінде көлеңкедегі қашықтық күн астындағы дәл сондай қашықтыққа қарағанда жүруге жеңілірек сезілген. Бұл сенің бағытыңа арналған әмбебап формула емес және ұзағырақ айналма жол әрдайым жақсы деген кепіл де емес. Қауіпті жолдың бойымен жүруге мәжбүрлемесе, көлеңкелі жолмен сәл айналып өтуге болатынын көрсететін дәлел ретінде қарастыр.

Scientific Reports · 2022 Жылуды мінез-құлық арқылы реттеу жаяу жүргіншілердің ыстық қалалық ортада жол таңдауын түсіндіреді

Тропикалық қаладағы бағыт таңдау тәжірибесінде зерттеушілер қатысушылардың күн сәулесінің әсерін ескеріп, көлеңкелі жолды таңдауы мүмкін екенін анықтады. Олардың моделінде көлеңкедегі қашықтыққа тікелей күн астындағы қашықтықтан аз салмақ берілген. Бұл нәтижені Термезге арналған дәл есеп емес, жол таңдауға көмектесетін бағдар ретінде қолдан.

Melnikov және басқалар, Scientific Reports, 2022

Қысқартуға оңай айналма бағытты таңда: жақсы қалалық бағыт бүкіл айналымды көтере алатыныңды дәлелдеуді талап етпейді.

Ыстықта: уақыт, су және үзіліс

Термездің жазы ыстық әрі құрғақ; БҰҰ-ның қоршаған орта жөніндегі есебінде мұнда жазғы температураның 40 °C-тан жиі асатыны атап өтілген. Сондықтан серуенді күн ең қатты қызатын уақытқа емес, таңертең ерте немесе кешке жоспарла. Күн ерекше ыстық болса, бағытты қысқа айналымға дейін қысқарт немесе серуенді кейінге қалдыр. Нақты күнді жоспарлағанда тек маусымға сүйенбей, ауа райы болжамын тексер.

  • Өзіңмен су алып, жағдайыңа қарай іш; дәрігер сұйықтық ішуді шектесе, оның кеңесін ұстан.
  • Жеңіл киім, бас киім және ыңғайлы аяқ киім ки.
  • Қатты шаршамай тұрып аялдайтын уақытты жоспарла.
  • Ыстық жел немесе шаңды тұман болса, ауаның сапасын бағалап, серуенді кейінге қалдыруды ойлан.

Әлсіздікке қарамастан жүре берме Әлсіздік, бас айналу немесе жүрек айну сезілсе, тоқта да, көлеңкеге не салқын жерге бар. Айналымды аяқтау үшін өзіңді қинама. Есің шатасса, талып қалсаң немесе жағдайың күрт нашарласа, шұғыл медициналық көмек қажет.

Ағаштар серуенді жағымды етеді, бірақ саябақтағы әр жол салқын болады деген кепіл жоқ және ол ауа райын тексерудің орнын баспайды. Ыстықта нақты көлеңкеге, желге және өз жағдайыңа мән бер. Бүгін серуендеуге жайсыз болса, салқын ғимаратта демалу — жаттығуды өткізіп алу емес, қалыпты таңдау.

Қалай жетуге және нені тексеруге болады

Дӯстликке жету үшін навигатордан Do'stlik o'yin parki атауын іздеген ыңғайлы; таксимен барсаң, San'at saroyi деген бағдарды да айтуға болады. Автобуспен баруды жоспарласаң, сапар күніндегі бағытты тексер: кесте мен аялдамалар өзгеріп тұрады, ал картадағы ең жақын нүкте тікелей автобус қатынасы бар деген сөз емес.

Бөлек қысқа серуендеуге болатын тағы бір жасыл аймақ — Bobur istirohat bog‘i; карта карточкасында мекенжайы Истиклол көшесі, 28B деп көрсетілген. Саябақты атауы мен мекенжайы бойынша іздеп, қазіргі кіреберісін, қолжетімділігін және жұмыс уақытын нақтыла. Бағытты алдын ала есептемей, Дӯстликтен Бобурға дейін міндетті түрде жаяу барамын деп жоспарлама: әуелі тротуарларды, жол қиылыстарын және жалпы қашықтықты тексер.

Уақытың жарты сағат қана болса, бір саябақта қал. Ұзағырақ жүргің келсе, Әмудария жағалауын автоматты түрде қоспай, жасыл аймақтың ішіндегі айналымды ұзарт: жағалау — ұзындығы мен жағдайы бөлек бағыт. Қаладағы өзге нұсқаларды Термез бағыттарынан қара, ал ыстық сағаттар мен кешкі серуен туралы ыстық ауа райына арналған бөлек нұсқаулықтан оқы.

Қысқаша
  • Қысқа серуенге Дӯстлик саябағынан бастап, сол кіреберіске қайт.
  • Саябақ ішіндегі айналма бағытқа шамамен 0,8–1,2 км бағдар ал; көрші көшелермен жүрсең, шамамен 1,5–2,5 км болуы мүмкін.
  • Қадам санын жуықтап есепте: қадамыңның жеке ұзындығы нәтижеге едәуір әсер етеді.
  • Ыстықта таңертең ерте немесе кешке шық, нақты көлеңкені ізде және шаршамай тұрып демал.
  • Саябақтар арасындағы қауіпсіз жолды тексермейінше, Бобур саябағын бөлек серуен ретінде жоспарлаған ыңғайлы.

Жиі қойылатын сұрақтар

Алғашқы серуенге қай саябақты таңдаған дұрыс?

Дӯстликтен баста: бұл — картада жеке карточкасы және қысқа бағытқа арналған бағдары бар орталық қалалық саябақ. Сол жерде қай жолдардың ашық екенін және қай тұста көлеңке барын тексер.

2 км айналма жолда қанша қадам болады?

Шамамен 2 400–3 000 қадам, бірақ қадамыңның ұзындығына, жүріс қарқыныңа және бұрылыстарға қарай санағыш басқа сан көрсетуі мүмкін. Өз өлшемдеріңе сүйен.

Дӯстлик пен Бобур саябағын бір серуенге біріктіруге бола ма?

Жаңартылған картада тротуарлары бар ыңғайлы жол көрсетілсе, ал қашықтығы ауа райы мен өз жағдайыңа сай болса, болады. Мұнда саябақтардың арасындағы нақты қашықтықты көрсетпейміз: жолға шығар алдында тексеріп, бағытты қысқартуға мүмкіндік қалдыр.

Жазда Термезде қай уақытта серуендеген дұрыс?

Күннің салқындау уақытын — таңертең ерте немесе кешкі мезгілді таңда да, нақты күнге арналған болжамды тексер. Күн ерекше ыстық болса, серуенді қысқарт немесе кейінге қалдыр: саябақтағы көлеңке түскі аптапты қауіпсіз етпейді.

Дереккөздер

  1. Middel A., Selover N., Hagen B., Chhetri N. Көлеңкенің ашық ауадағы жылулық жайлылыққа әсері — Темпе, Аризонадағы маусымдық далалық зерттеу. International Journal of Biometeorology, 2016. DOI
  2. Melnikov V. R. және басқалар. Жылуды мінез-құлық арқылы реттеу жаяу жүргіншілердің ыстық қалалық ортада жол таңдауын түсіндіреді. Scientific Reports, 2022. DOI
  3. UNEP, Finnish Meteorological Institute. Термездегі ауа сапасын бағалау, Өзбекстан. Қала климаты, шаң және ауа сапасы туралы есеп. Есеп
  4. Яндекс Карталардағы Do'stlik o'yin parki карточкасы; онда саябақ пен жақын маңдағы San'at saroyi бағдар ретінде көрсетілген. Яндекс Карталар
  5. Яндекс Карталардағы Bobur istirohat bog'i карточкасы; онда Истиклол көшесі, 28B мекенжайы көрсетілген. Яндекс Карталар
  6. Termez City Park Walk: Термез қалалық саябағындағы қысқа бағыт туралы өзге каталог. Бағыт
  7. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы. Ыстық толқындар: қалай салқындауға болады. Ыстықта өзін ұстау жөніндегі кеңестер. ДДҰ

Тағы оқыңыз

Qozgal-мен қадамдарыңды сана

Тегін қосымша: қадам санайды, стрик жүргізеді және күн сайын жүруге ынталандырады.

Блогтың барлық мақалалары