Иссиқта бәдән билән нәмә болиду
Һава типлиғи +30 °C дин жуқури болғанда, тән совуш үчүн қаттиқ ишләшкә башлайду. Асасий механизм — тәрләш. Тәр терисидин буғлинип иссиқлиқни алип кетиду. Намлиқ жуқури болғанда, тәр шунчилик тез буғланмайду — совуш зиян чекиду
Иссиқта охшаш сүрәттә маңғанда, пульс совуққа қариғанда көп жуқури болиду. Бу cardiac drift дәп атилиду
Язда маңишни пүтүнләй тохтитиш — яман пикир. Силсилә бузулиду. Вәзипә — бихәтәр пәйт тепиш
Хәтәрлик комбинацияләр: пәқәт һарарәт әмәс
Пәқәт һава һарарити бирлә һәммисини ейтмайду. Тән иссиқлиқ, намлиқ, қуяш вә шамалниң қошумтисидин зиян чекиду. WBGT көрсәткүчи қолланилиду
- 27 °C WBGTқичә — адәттикидәк маңиш
- 27-30 °C — сүрәт пәсәйтиш, көп ичиш
- 30-32 °C — қисқа чиқишлар
- 32 °C WBGTтин жуқури — һәвәскар маңиш тәвсийә қилинмайду
КЗ вә УЗ үчүн әң яхши маңиш пәйтлири
Әтигән 5:30-8:00 вә кәч 20:30 дин кейин
Әтигәнниң кәчтин артуқчилиқлири:
- Жол вә асфалт техи күндүзлүк иссиқни жиқмиған
- Һава адәттә тазиси
Кейим, ичиш, электролит
- Йоруқ, кәң, нәпәс еливалидиған кейим. Пахта яки UPF 30+ техникилик футболка
- Кәң қанатлиқ баш кейими, кәпка әмәс
- Қуяштин қоғдиғучи көзәйнәк (UV 400)
- SPF 30+ барлиқ очуқ җайларға
- Су: иссиқта саатигә 500-700 мл
- 1 сааттин көп болса — электролит
Иссиқлиқ соққисиниң белгилири — қачан қайтиш
- Иссиқлиқтин чарчиған һал: күчлүк тәрләш, аҗизлиқ, баш ағриш. Маңиш түгиди
- Иссиқлиқ соққиси: терә қуруқ вә иссиқ (тән тәрләшни тохтитти!), һуш бузулғини, һарарәт 40 °C дин жуқури. Тиббий шошилинчлиқ
Б пилани: walking pad вә сода мәркизи
- Өйдә walking pad. 4 км/саат + сериал — 1,5 саатта 8000 қәдәм
- Сода мәркизи. Mega, Mega Silk Way, Compass, Tashkent City — һәммисидә 1,5-2 км узун коридор
Райоилиқ хусусийәтлири
Алмата. Чоғ иссиқ йоқ — лекин шамалсиз күнләрдики смог. Әң яхши җай — 1100 м дин жуқури: Көк-Төбә, Медеу
Шимкент. Әң иссиғи. Иҗазат — әтигән 8 гичә вә 21 дин кейин
Ташкент. Иссиқлиқ + намлиқ. Әң яхши пәйт — әтигән барвақт. Анхор, Янги Өзбекистан
Бухара, Самарканд, Хива. Толиму қуруқ иссиқ. Кона шәһәрләр — таш темлиқ, узун муддәтлик яз үчүн ясалған
Астана, Караганда, Павлодар. Континенталлиқ иқлим. Сулуқ парклар яхшираақ
Язда силсиләни қандақ сақлаш
- Тәртипни өзгәртиңлар. Бир саат бурунла оянидиған болуш
- Икки чиқишқа бөл. Әтигән 4000, кәч 4000
- Алдин-ала прогнозни көр. Windy, AccuWeather, AirVisual
- Қәһриманлиқ қилма
- Музлитишни ишлити. Qozgalда бар
Шәһириңиздики мушаххас маршрутларни көриш үчүн — КЗ вә УЗниң 24 шәһири бойичә қолланмилар
Мәнбәләр
- Roberts WO et al. "ACSM Expert Consensus Statement on Exertional Heat Illness." Current Sports Medicine Reports, 2021. → Wolters Kluwer
- Gronlund CJ et al. "Vulnerability to extreme heat." Epidemiology, 2014. → LWW
- Kjellstrom T et al. "Heat, Human Performance." Annual Review of Public Health, 2016. → Annual Reviews
- WHO. "Heat and Health." 2018. → WHO
- CDC. "Heat-Related Illnesses." → CDC
Қедимлириңизни санашни башлаңлар
Qozgal-ни тегин чүшүрүңлар — автоматик қедем сениши вә айлиқ мукапат тартуши