Qozgal Blog Yo‘riqnoma
Yo‘riqnoma

Ostonada sayrni qanday rejalashtirish: keng xiyobonlar, o‘tish joylari va qulay halqa yo‘nalishlar

Ostonada xaritada yonma-yon ko‘ringan joylar orasidagi masofa aslida uzoqroq bo‘lishi mumkin: keng xiyobonlar va uzun kvartallar yo‘lga qo‘shimcha vaqt va masofa qo‘shadi. Quyida 20–60 daqiqalik sayrlar uchun amaliy yo‘nalishlar bor: tushunarli boshlanish nuqtasi, xavfsiz qaytish yo‘li va kilometr hamda qadam hisobidagi taxminiy masofa.

10 daqiqa oʻqish 5 manba
Ostonadagi Nurjol xiyobonidagi piyodalar yo‘lagi va Bayterek manzarasi

Avval masofani emas, qulay boshlanish nuqtasini tanla

Ostonada uzluksiz piyodalar yo‘laklari bor joylar atrofida sayrni rejalashtirish osonroq: Botanika bog‘i, Nurjol xiyoboni yoki Markaziy bog‘ yonidagi sohilbo‘yi. Shunda yoqimli sayr joyiga yetib olish uchun avval katta yo‘l bo‘ylab uzoq yurishingga to‘g‘ri kelmaydi. Shahardagi boshqa yo‘nalishlar uchun Ostonada sayr qilish bo‘yicha qo‘llanmani ko‘rib chiq.

Rejalashtirishdagi asosiy jihat — keng yo‘llar va katta kvartallar. Xaritadagi to‘g‘ri chiziq har doim ham piyoda yurishga qulay yo‘lni ko‘rsatmaydi: yo‘lni faqat chorrahadan kesib o‘tish mumkin bo‘lishi, parkning kerakli kirish joyi esa boshqa tomonda joylashgan bo‘lishi mumkin. Shuning uchun avval xaritada boshlanish va tugash nuqtalarini hamda mos o‘tish joylarini belgilab ol, keyin sayr masofasini tanla.

Bu qo‘llanmadagi masofalarni qanday tushunish kerak Quyidagi yo‘nalishlar uzunligi — rejalashtirish uchun taxminiy ko‘rsatkichlar, hozir ochiq bo‘lgan yo‘laklarning aniq o‘lchovi emas. Yo‘lga chiqishdan oldin xaritani va o‘tish joylari ochiqligini tekshir: yo‘laklar, kirish joylari va vaqtinchalik cheklovlar o‘zgarishi mumkin. Qadamlar sonini taxminlashda har kilometrga 1 400 qadam deb olindi — natijang qadam uzunligi, yurish sur’ati va to‘xtashlaringga bog‘liq.

20–60 daqiqada necha kilometr yurish mumkin

Shaharni tomosha qilish, svetoforlarda kutish va suratga tushishlarni hisobga olgan sayrda sportcha yurish tezligini mo‘ljal qilma. Quyidagi oraliqlarni aniq masofani bosib o‘tishing haqidagi va’da emas, dastlabki taxmin sifatida qabul qil. Agar sen uchun qadamlar soni muhimroq bo‘lsa, taxminni telefoning yoki trekering ko‘rsatkichi bilan solishtir; hisoblash haqida «Qadamda necha kilometr bor» maqolasidan o‘qishing mumkin.

20 daq taxminan 1,2–1,7 km · 1,7–2,4 ming qadam
40 daq taxminan 2,4–3,3 km · 3,4–4,6 ming qadam
60 daq taxminan 3,6–5 km · 5–7 ming qadam

Bu taxminlar sokin yoki o‘rtacha sur’atda yurish va odatdagi qisqa to‘xtashlarni nazarda tutadi; svetoforning uzoq vaqt qizil yonib turishi umumiy vaqtni sezilarli oshirishi mumkin. Bolalar aravachasi bilan, bola hamrohligida yoki qishda sirpanchiq yo‘lakda yursang, vaqt uchun zaxira qoldir va masofaning quyi chegarasini rejalashtir. Avval sayr davomiyligini tanlab, keyin halqa yo‘nalishini tuzgan ma’qul — oldindan belgilangan qadamlar sonini har qanday yo‘l bilan bajarishga urinma.

O‘tish joylarini qanday tanlash va xavfli aylanma yo‘ldan qochish kerak

Keng xiyobonda yo‘lni qayerdan kesib o‘tish qulayligigagina qarab ish tutma. Belgilangan o‘tish joyini tanla va svetofor signallariga amal qil; yo‘ling yerosti yoki yerusti o‘tish joyidan o‘tsa, oldindan unga olib boradigan yo‘laklar, zinapoyalar yoki panduslar bor-yo‘qligini va ulardan foydalanish senga qanchalik qulayligini bahola. To‘siqlardan, ajratuvchi tasmadan yoki o‘tish joyi bo‘lmagan hududlardan kesib o‘tma — ayniqsa qarama-qarshi tomondan kelayotgan mashinalarni yaxshi ko‘rmasang yoki qorong‘i tushayotgan paytda yursang.

  • Har bir keng yo‘lni aynan qayerdan kesib o‘tishingni tekshir: chorrahadanmi, svetoforli o‘tish joyidanmi yoki rasmiy piyoda yo‘nalishidanmi.
  • Xavfsiz o‘tish joyi yo‘lingni ancha chetga burib yuborsa, bu aylanma yo‘lni oldindan rejangga qo‘sh — bir necha daqiqa tejash uchun yo‘lni yugurib kesib o‘tishga qaror qilma.
  • Bir nechta kvartalni aylanib o‘tadigan yo‘nalishda xiyobonning ikkala tomonini ham tekshir: borishda yo‘lni kesib o‘tish mumkinligi qaytishda ham qulay o‘tish joyi bo‘lishini anglatmaydi.
  • Notanish joyda xaritadan yo‘l-yo‘riq sifatida foydalan, xavfsizlik kafolati deb qabul qilma: joyida belgilar, svetoforlar va mavjud trotuarlarga amal qil.
Journal of The Royal Society Interface · 2022 The principles of pedestrian route choice

Piyodalar yo‘lni qanday tanlashi haqidagi tadqiqotlar sharhida yo‘nalish tanlovi vaziyat va insonning atrof-muhitni qanday qabul qilishiga bog‘liqligi ta’kidlanadi. Ostonada sayr qilish uchun bundan chiqadigan amaliy xulosa oddiy: nafaqat xaritadagi masofani, balki o‘tish joylari, trotuarlarning uzluksizligi va qaytish qulayligini ham solishtir. Bu tadqiqotlar sharhi, Ostonadagi yo‘nalishlar o‘lchovi emas.

Tong Y, Bode NWF. The principles of pedestrian route choice. 2022.
Transportation Research Record · 2007 Overall Level of Service of Urban Walking Environment and Its Influence on Pedestrian Route Choice Behavior

Sapporodagi yo‘nalishlar bo‘yicha tadqiqotda qatnashchilar yo‘l tanlashda nafaqat masofani, balki trotuarlar va o‘tish joylarining sifatini ham hisobga olgan. Uzoqroq yo‘nalishlarda piyodalar qulayroq muhit uchun eng qisqa yo‘ldan ko‘proq chetga chiqqan. Bu o‘tish joylari va sifatli yo‘laklarni oldindan belgilab olish foydali ekanini tasdiqlaydi, ammo natijani Ostonadagi o‘lchov deb bo‘lmaydi.

Muraleetharan T, Hagiwara T. 2007.

Tadqiqotlarda Ostonadagi xavfsiz o‘tish joylarining tayyor xaritasi yo‘q. Ammo ular muhim tamoyilni tushunishga yordam beradi: qulay yo‘nalish doim ham eng to‘g‘ri yo‘l degani emas. Noqulay joydan qisqa yo‘l izlagandan ko‘ra, trotuarlari va o‘tish joylari tushunarli bo‘lgan, oldindan bilsa bo‘ladigan yo‘lni tanla.

Boshlanish nuqtasiga qaytadigan uchta sayr

1. Botanika bog‘i: 20–60 daqiqalik yashil halqa yo‘nalish

Boshlanish uchun qulay mo‘ljal — O‘rinbor ko‘chasi tomonidan Ostona botanika bog‘iga kirish joyi. Visit Astana rasmiy xaritasida O‘rinbor, 14D manzili va yaqin atrofdagi jamoat transporti ko‘rsatilgan; yo‘lga chiqishdan oldin avtobusning amaldagi yo‘nalishini ilovadan tekshir. Bog‘ning o‘zi ma’muriy bino O‘rinbor, 14B manzilida ekanini va hududda park borligini tasdiqlaydi. Turli obyektlarning kirish joylari bir xil bo‘lmasligi mumkin, shuning uchun faqat muassasa manziliga emas, tashrif buyuruvchilar uchun belgilangan kirishga qarab yo‘l ol.

Qisqa sayr uchun kirish joyidan bog‘ning markaziy qismigacha asosiy ochiq xiyobon bo‘ylab yur, yana bitta ichki yo‘lakni tanla va o‘sha kirish joyiga qayt. Taxminan 1,5–2 km — 2,1–2,8 ming qadam yoki uzoq to‘xtashlarsiz 20–30 daqiqani rejalashtir. Bu albatta berk halqa bo‘lishi shart emas: tanish yo‘lak bo‘ylab borib-qaytish ham qulay va xiyobon tomonga ortiqcha chiqib ketishdan saqlaydi.

Agar 40–60 daqiqang bo‘lsa, ochiq yo‘laklar bo‘ylab yana bitta ichki halqa qo‘sh. Mo‘ljal — taxminan 3–4,5 km yoki qariyb 4,2–6,3 ming qadam. Yo‘laklar ochiqligi va o‘zaro tutashganini xaritada tekshirmagan bo‘lsang, bog‘ning butun perimetri bo‘ylab yurishga urinma. Birinchi tashrifda qisqaroq halqani tanlab, bog‘ni bemalol tomosha qilish uchun vaqt qoldirgan yaxshi.

2. Nurjol xiyoboni: shahar o‘qi bo‘ylab sayr

Bayterek yonidan boshlagin — rasmiy turizm manbasida uning manzili Nurjol xiyoboni, 14 deb ko‘rsatilgan — va yo‘nalishni tanla: Oqo‘rda qarorgohi tomongami yoki Xon Shatir tomongami. Xiyobon shu ikki mo‘ljal orasidan o‘tadi va piyoda sayr qilishga mo‘ljallangan. Visit Astana rasmiy xaritasida Bayterek va xiyobon yaqinidagi avtobus bekatlari ham bor; yo‘lga chiqishdan oldin boshlanish nuqtasigacha boradigan aniq yo‘nalishni tekshir.

20–30 daqiqalik sayr uchun Bayterekdan piyodalar yo‘li bo‘ylab 10–15 daqiqa yur, keyin ortga qayt. Qayrilish nuqtasiga qarab taxminan 1,5–2,5 km — qariyb 2,1–3,5 ming qadam chiqadi. Bu yo‘nalish katta yo‘llarni kesib o‘tishni istamasang ayniqsa qulay: sayr bitta piyodalar yo‘nalishida bo‘ladi, tugash joyi esa boshlanish joyiga to‘g‘ri keladi.

40–60 daqiqalik sayr uchun xiyobon bo‘ylab uzoqroq yur, lekin oldindan qayrilish nuqtasini tanla va xaritada chiroyli chiziq chiqishi uchungina yon ko‘chalarga burilma. Borib-qaytishga taxminan 3–5 km mo‘ljal qil. Agar sayrni boshqa mo‘ljal yonida tugatmoqchi bo‘lsang, bekatga yoki boshlanish joyiga qanday qaytishingni oldindan tekshir: bir tomonga boradigan to‘g‘ri yo‘l qaytish uchun har doim ham qulay bo‘lavermaydi.

3. Markaziy bog‘ va sohilbo‘yi: moslashuvchan yo‘nalish

Suv bo‘yida sayr qilish uchun Markaziy bog‘ yoki Demalys Promenade piyodalar hududi atrofidan boshlagin va sohilbo‘yi yo‘lagining ochiq qismi bo‘ylab yur. Visit Astana shahar bo‘ylab turizm yo‘nalishiga Markaziy bog‘, sohilbo‘yi hamda Atyrau va Seruen ko‘priklari bo‘ylab sayrni kiritgan. Bular тохиромжтой mo‘ljallar, ammo muayyan o‘tish joylarining holati va ochiqligini joyida tekshir.

20–30 daqiqalik sayr uchun sohilbo‘yning qisqa qismini tanlab, o‘sha yo‘ldan qayt: qayrilish joyiga qarab taxminan 1,5–2,5 km bo‘ladi. 40–60 daqiqada masofani 3–5 km gacha oshirish yoki ko‘prik orqali halqa yo‘nalish qilish mumkin — agar kirish yo‘llari ochiq va marshrutning ikkala tomoni piyodalar yo‘laklari bilan tutashgan bo‘lsa. Ko‘prikka sen turgan tomondan xavfsiz chiqish mumkinligini tekshirmaguningcha, ko‘prikdan o‘tishni rejangga kiritma.

Yo‘lga chiqishdan oldin halqa yo‘nalishni tekshir Xaritada boshlanish va tugash nuqtasini bir joyga qo‘y. Keyin har bir katta xiyobon yonidagi hududni kattalashtirib ko‘r: kerakli joyda o‘tish joyi bormi, yo‘laklar bir-biriga tutashganmi? Xaritada g‘alati aylanma yo‘l ko‘rsatilsa yoki trotuar uzilib qolsa, shubhali halqa o‘rniga borib-qaytish yo‘nalishini tanla.

Yo‘nalishlarni qanday solishtirish va o‘zingga mosini tanlash

Yo‘nalishQachon mos keladiTaxminiy ko‘rsatkich
Botanika bog‘iKo‘proq yashil yo‘laklar va katta yo‘llarni kamroq kesib o‘tishni istasang1,5–4,5 km; ichki yo‘laklar ochiqligini tekshir
Nurjol xiyoboniTushunarli boshlanish nuqtasi va qayrilib qaytadigan to‘g‘ri yo‘nalish kerak bo‘lsaBorib-qaytishga 1,5–5 km
Markaziy bog‘ va sohilbo‘yiSuv bo‘yida sayr qilishni istasang va ko‘priklar ochiqligini tekshirishga tayyor bo‘lsang1,5–5 km; masofa ochiq tutash yo‘laklarga bog‘liq

Jadvaldagi raqamlar mustaqil rejalashtirish uchun taxminiy oraliqlar, belgilangan rasmiy yo‘nalishlarning uzunligi emas. Xaritaning piyodalar rejimini yoq, trotuarlar bo‘ylab yo‘l tuz va natijani xohlagan vaqting bilan solishtir. Agar ilova avtomobillar chiqish yo‘li yoki tushunarsiz o‘tish joyi orqali marshrut ko‘rsatsa, faqat qisqaroq bo‘lgani uchun uni mos yo‘l deb hisoblama.

Transportation Research Part F · 2018 Estimating preferences for different types of pedestrian crossing facilities

Mualliflar Angliyaning gavjum yo‘llar yaqinidagi uchta shahar hududida so‘rov qatnashchilarining bildirgan afzalliklarini o‘rgangan. O‘tish joyi turini tanlashda vaqt, qulaylik va shaxsiy komfort hissi muhim bo‘lgan; qatnashchilar yerosti va yerusti o‘tish joylarini o‘rtacha hisobda svetoforli yerusti o‘tish joylaridan pastroq baholagan. Bu afzalliklar tadqiqoti, barcha o‘tish joylarining amaldagi xavfsizlik reytingi ham, Ostona bo‘yicha tadqiqot ham emas.

Anciaes PR, Jones P. 2018.

Yaxshi halqa yo‘nalish — xaritadagi mukammal doira emas, balki boshlanish joyiga xavfsiz o‘tishlardan o‘tib qanday qaytishni oldindan biladigan yo‘ldir.

Yo‘lga chiqishdan oldin: transport, ob-havo va zaxira reja

Boshlanish joyiga yetib olish uchun shahar transporti yoki xaritalar bo‘yicha amaldagi ilovaga manzil nomini kirit. Visit Astana sayyohlik xaritasida Bayterek, Nurjol xiyoboni va Botanika bog‘i yaqinidagi manzillar hamda avtobuslar haqida ma’lumot bor, lekin jadval va yo‘nalishlar o‘zgarishi mumkin. Sayringni eski maqolada ko‘rsatilgan avtobus raqamiga bog‘lab qo‘yma: yo‘lga chiqadigan kuni safarni qayta tekshir.

Sovuq mavsumda, qor yog‘gandan yoki havo isigandan keyin yoritilgan va tozalangan yo‘laklarni tanla, halqa yo‘nalishni qisqartir va qoplamasidan ishonch bilan o‘ta olmaydigan joyga tayanma. Kuchli shamol yoki noqulay ob-havoda darhol ortga qaytish mumkin bo‘lgan qisqa, tanish yo‘lni tanlagan ma’qul. Iliq kunda suv ol, shom payti esa yoritilgan yo‘ldan yur va atrofdagi harakat ovozlarini eshitishga xalaqit beradigan darajada quloqchin taqma.

Ikki reja orasida ikkilanayotgan bo‘lsang, boshlanish va tugash joyi bir xil, keng yo‘llardan o‘tishlar soni kamroq bo‘lganini tanla. Vaqting va kuching yetayotganini ko‘rsang, park yoki xiyobon ichida yana bir halqa qo‘shib, sayrni uzaytirishing mumkin. Shunday qilsang, vaqtida to‘xtash osonroq bo‘ladi va dam olish marshrut ortidan quvishga aylanmaydi.

Qisqacha
  • Avval qulay piyodalar hududi va boshlanish nuqtasini tanla, keyin vaqtga qarab yo‘nalish tuz.
  • Keng yo‘llarni faqat belgilangan joylardan kesib o‘t; o‘tish joyigacha bo‘lgan aylanma yo‘lni oldindan hisobga ol.
  • Birinchi marta borayotgan bo‘lsang, tekshirilmagan ko‘chalar orqali murakkab halqa yo‘nalish tuzish o‘rniga borib-qaytish yo‘lini tanla.
  • Kilometr va qadamlar bo‘yicha masofa taxminiy: yo‘nalishni xarita va o‘z trekering bilan solishtir.
  • Yo‘lga chiqishdan oldin transportni, kirish joylari ochiqligini va yo‘laklar holatini qayta tekshir.

Ko‘p beriladigan savollar

Ostonada 20 daqiqaga qaysi yo‘nalishni tanlagan ma’qul?

Botanika bog‘i yoki Nurjol xiyobonining qisqa qismini tanla va o‘sha yo‘ldan boshlanish joyiga qayt. Shunda vaqtni nazorat qilish va notanish kvartalda o‘tish joyini qidirish osonroq bo‘ladi. Mo‘ljal — taxminan 1,2–1,7 km, ammo haqiqiy masofa boshlanish nuqtasi va yurish sur’atingga bog‘liq.

Bayterekdan Xon Shatirgacha piyoda borish mumkinmi?

Nurjol xiyoboni Oqo‘rda va Xon Shatir tomondagi mo‘ljallarni bog‘laydi, shu yo‘nalishda sayr rejalashtirish mumkin. Ammo vaqting cheklangan bo‘lsa, xaritada piyoda yo‘l uzunligini oldindan tekshir va qaytishda piyoda borasanmi yoki transportdan foydalanasanmi, hal qil. To‘g‘ri chiziq bo‘yicha hisoblama: kirish joylari va ochiq o‘tish yo‘llari muhim.

3 km sayrda necha qadam bo‘ladi?

Bu qo‘llanmada taxminiy hisob uchun har kilometrga 1 400 qadam olinadi, demak 3 km — taxminan 4 200 qadam. Bu hamma uchun bir xil me’yor emas: qadam uzunligi har kimda har xil. Trekering yoki telefoning bo‘lsa, uning ko‘rsatkichlari va o‘zingga tanish yo‘nalishlarga qarab ish tut.

Yo‘nalish halqa hisoblanishi uchun berk doira bo‘lishi shartmi?

Yo‘q. Qulay yo‘lak bo‘ylab tanlangan nuqtagacha borib, o‘sha yo‘ldan qaytish — ayniqsa kvartallar uzun, o‘tish joylari esa kam bo‘lsa — boshlanish joyiga qaytishning amaliy usuli. Berk halqa yo‘nalishni yo‘laklar tutashganini va yo‘llardan o‘tish joylarini tekshirganingdan keyingina tanla.

Parklardan tashqarida ham sayr qilmoqchi bo‘lsang, avval qisqa va tekshirilgan yo‘nalishdan boshlagin, keyin masofani asta-sekin oshir. Shaharning notanish qismida rejangni moslashuvchan tut: xavfsiz o‘tish joyi, ochiq yo‘lak va xotirjam qaytish ortiqcha bir necha yuz metr yurishdan muhimroq.

Manbalar

  1. Tong Y, Bode NWF. The principles of pedestrian route choice. Journal of The Royal Society Interface. 2022. DOI
  2. Muraleetharan T, Hagiwara T. Overall Level of Service of Urban Walking Environment and Its Influence on Pedestrian Route Choice Behavior. Transportation Research Record. 2007. DOI
  3. Anciaes PR, Jones P. Estimating preferences for different types of pedestrian crossing facilities. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour. 2018. DOI
  4. Visit Astana. Interaktiv xarita: sayyohlik joylari, manzillar va transport. Rasmiy xarita
  5. Ostona shahri Botanika bog‘i. Rasmiy sayt: manzillar, tashrif qoidalari va bog‘ haqidagi ma’lumotlar. Rasmiy sayt

Qadamlaringizni Qozgal bilan sanang

Bepul ilova: qadamlarni sanaydi, strikni yuritadi va har kuni yurishga undaydi.

Barcha blog maqolalari