Жамбаш муунун эндопротездөөдөн кийинки басуу: сейилдөөгө кантип коопсуз кайтуу керек

Операциядан кийинки басуу: негизги көрсөткүч — кадамдын сапаты

Бул макала татаалдашуусуз жасалган пландуу алгачкы жамбаш муунун эндопротездөөдөн кийинки калыбына келүүгө арналат. Эгер сага ревизиялык операция, сынык, сөөк пластикасы, булчуңдарды алып кетүүчү операция жасалса, чыгып кетүү болгон болсо же дарыгер күч келтирүүнү чектесе, жеке протоколуң жалпы сунуштардан маанилүүрөөк.

Изилдөөлөрдүн жыйынтыгы эмнени көрсөтөт

Операциядан кийин эрте туруу жана басуу рекорд үчүн эмес, күнүмдүк аракеттерге: дааратканага барууга, душка түшүүгө, бөлмө ичинде жүрүүгө жана үйгө чыгууга кайтуу үчүн керек. Изилдөөлөрдө ири муундарды алмаштыргандан кийинки эрте кыймылдануу ооруканада болуу мөөнөтүнүн кыскарышы менен байланышкан; ошол эле учурда эрте баштоо ашыкча күч келтирүү дегенди билдирбейт. Жүк көзөмөлдөнүп, кадамдын техникасын начарлатпашы керек.

Жогорудагы сандар жагдайды түшүнүүгө жардам берет, бирок сенин абалыңа берилген бааны алмаштырбайт. Чектөөлөр боюнча метаанализде ар түрдүү протоколдор камтылып, негизинен алгачкы операциялар каралган; таяк боюнча изилдөө чакан болуп, операциядан кийинки алгачкы күндөрдө жүргүзүлгөн эмес. Ошондуктан практикалык эреже жөнөкөй: илимий маалыматтарды принциптер үчүн колдон, ал эми так мөөнөттөрдү сени операция кылган команда менен макулдаш.

1-этап. Алгачкы сааттар жана күндөр

Ооруканада физиотерапевт адатта сага коопсуз бурулууга, отурууга, турууга жана жүргүч же балдак менен бир нече кадам басууга жардам берет. Бул этаптын максаты — аралык эмес, көзөмөл: жыгылып кетпейсиңби, башың айланбайбы, уруксат берилген режимдин чегинде салмакты которо аласыңбы жана бурулганда туруктуулукту сактай аласыңбы.

1. Кызматкерлер уруксат бергенден кийин гана тур жана биринчи жолу жалгыз турба.
2. Адегенде өтүүлөрдү машык: керебет — отургуч, отургуч — тик туруу, тик туруу — басуу.
3. Тегиз жерде майда бөлүктөр менен жүрүп, байкаларлык чарчаганга чейин тыныгууларды жаса.
4. Жүргүчтү же балдакты өз алдынчалыгыңды көрсөтүү үчүн эмес, коопсуз техника үчүн канча керек болсо, ошончо колдон.

Күч келтирүү туура экенин кантип түшүнүүгө болот

Операциядан кийин бир аз оорушу, тартылып тургандай сезим жана орточо шишик күтүлүшү мүмкүн. Маанилүүсү — өзгөрүү динамикасы: эс алгандан кийин белгилер басаңдашы керек, сейилдөөдөн сейилдөөгө күчөп топтолбошу зарыл. Эгер кечке маал байкаларлык көбүрөөк аксактай баштасаң, көнүгүүлөрдү кадимкидей аткара албасаң же эртең менен оору менен шишик кыйла күчөсө, мурунку көлөмгө кайтып, бул тууралуу физиотерапевт менен сүйлөш.

• Кадам көзөмөлдөнүп, дене капталга кескин ооп кетпейт.
• Айкын алсыздык же баш айлануу пайда болгонго чейин токтой аласың.
• Сейилдөөдөн кийин оору менен шишик эс алууда акырындап азаят, күчөй бербейт.
• Алсыздыкты ылдамдык, жулкунуу, операция жасалган бутта бурулуу же колдорго катуу таянуу менен компенсациялабайсың.

2-этап. Үйдөгү биринчи жума: аралыкты кантип көбөйтүү керек

Ооруканадан чыккандан кийин кадам же километр боюнча универсалдуу санды издебе. Алгачкы күндөрү бир узак сейилдөөдөн кийин абалың начарлагандан көрө, үйдүн ичинде бир нече кыска жолу басып өтүү пайдалуураак. Сыртка чыгаардан мурун отургучтан ишенимдүү тура алышың, дайындалган таянычты колдоно билишиң, тегиз жерде басып өтүшүң жана тең салмакты жоготпой токтой алышың керек.

Прогрессиянын иштөөчү схемасы: адегенде өзүң көнгөн көлөмдү абалың начарлабастан кайтала, андан кийин убакыттын же аралыктын бир аз бөлүгүн кош. Темпти, маршруттун узундугун, тепкичтердин санын жана жолдун татаалдыгын бир убакта көбөйтпө. Эгер маршрут өтө жеңил болуп калса, дароо дөңсөөгө же таш төшөлгөн жолго чыкпай, адегенде бир кыска бөлүктү алып сал же тегиз жерде убакытты бир аз көбөйт.

Таяк: качан өтүү керек жана кайсы колдо кармалат

Таяк өз алдынча көрүнүү үчүн эмес, жүктү азайтуу жана тең салмакты сактоо үчүн керек. Ага өтүү жүргүч туруктуулук үчүн кереги калбай, уруксат берилген салмакты көтөрө алганда жана байкаларлык аксактабай басканда туура болот. Эгер таяк менен денең бир жакка ооп, бутуңду сүйрөп же тең салмакты жоготуп алуудан коркуп ылдамдай баштасаң, туруктуураак таянычка кайтып кел.

• Таякты операция жасалган бутка карама-каршы колуңда карма.
• Адегенде таякты жана операция жасалган бутту алдыга чыгар, андан кийин салмакты которууга күчтүү бутуң менен жардам бер.
• Бийиктигин чыканак бир аз бүгүлүп, ийин көтөрүлбөй тургандай кылып туурала.
• Кичине кадамдар менен бурулуп, операция жасалган бутта буралып айланба.
• Эгер жүктү кыйла азайтуу керек болсо, бир таяк жетишсиз болушу мүмкүн: жүргүч же балдак тууралуу сүйлөш.

Кыймылдын майда-чүйдө техникасын «Таяк менен кантип басуу керек» деген материалдан текшере аласың. Бирок операциядан кийин физиотерапевт башка таянычты же өзгөчө күч келтирүү режимин дайындаса, схеманы өз алдынча өзгөртпө.

Тепкич, бордюр жана сырттагы биринчи сейилдөө

Тепкич тегиз коридорго караганда көбүрөөк күчтү, тең салмакты жана көзөмөлдү талап кылат. Алгачкы жолу кармагычты колдон, шашпа жана тепкичтерден кошумча кадам менен өт. Мүмкүн болсо, жаныңда сени колуңдан тартпастан, жөн гана камсыздандыра турган чоң киши болсун.

1. Өйдө көтөрүлгөндө тепкичке күчтүү бутуңду кой.
2. Андан кийин операция жасалган бутуңду жана таякты же балдакты жанына келтир.
3. Ылдый түшкөндө адегенде таякты жана операция жасалган бутту төмөнкү тепкичке жылдыр.
4. Күчтүү бутуңду акырында кой, ошондо салмактын көбүн ал кабыл алат.
5. Физиотерапевт кадимки кезектешкен кадамга уруксат бергенге чейин бирден тепкич менен бас.

Сыртка чыгуу үчүн үйгө жакын кыска жана тегиз маршрутту танда. Нымдуу плиткадан, муздан, бош кумдан жана сени түртүп кетиши мүмкүн болгон жерлерден алыс бол. Тайгаланбаган таманы бар жабык бут кийим кий, колдоруңду бош карма жана оңой кайтып келүүгө мүмкүн болбогон маршрутту тандаба. Коопсуз басуу көндүмү кооз темптен маанилүүрөөк.

Кыймыл чектөөлөрү: башка бирөөнүн протоколун көчүрбө

Операциядан кийин бир адамга терең бүгүлүүгө, буттарды кайчылаштырууга же ичти көздөй кескин бурулууга тыюу салынса, башка адамга эркинирээк режим берилиши мүмкүн. Бул хирургиялык ыкмага, импланттын туруктуулугуна жана чыгып кетүүнүн жеке тобокелдигине жараша болот. Чаттагы кеңеш боюнча чектөөлөрдү алып салба, бирок себепсиз ондогон тыюуларды да кошпо: ашыкча этияттык кадимки кыймылдарга жана калыбына келүүгө тоскоол болушу мүмкүн.

Негизги практикалык ой: өз операцияңдан кийин алган кыймылдар тизмесин так сакта. Эгер ал өтө катуу же, тескерисинче, түшүнүксүз болуп көрүнсө, командадан кайсы кыймылдар канча мөөнөткө жана эмне үчүн чектелгенин түшүндүрүп берүүнү өтүн.

Эндопротездөөдөн кийинки кеңири тараган каталар

• Аралыкты, ылдамдыкты жана маршруттун татаалдыгын бир убакта көбөйтүү.
• Таянычты колдонуу ыңгайсыз болгону үчүн гана жүргүчтөн же таяктан баш тартуу.
• Байкаларлык аксактоо «өзүнөн өзү өтүп кетет» деп үмүттөнүп, басууну улантуу.
• Операция жасалган бутта жулкунуп бурулуу же кадам шилтебестен ордунда айлануу.
• Тепкичте кармагычсыз карманып туруп, сатып алган нерселерди колго көтөрүү.
• Оору менен шишиктин күчөшүн дагы көбүрөөк машыгуу керектигинин далили деп эсептөө.
• Таякка өтүү мөөнөтүңдү башка бирөөнүкү менен салыштыруу: калыбына келүү темпи операцияга, булчуңдардын күчүнө, жашка, баштапкы аксактоого жана жалпы ден соолукка жараша болот.

Биринчи сейилдөөнүн туура максаты — баарынан алыс басуу эмес, маршрутту түз, көзөмөлдөнгөн кадам менен аяктап, үйгө тынч кайта алуу.

Кайсы белгилерде дарыгерге кайрылуу керек

Операциядан кийин белгилер кадимки операциядан кийинки чарчоого окшобосо же акырындап күчөп жатса, пландуу кабыл алууну күтпө. Төмөнкү белгилер байкалса, хирургга же сени операция кылган бөлүмгө байланыш:

• жамбашта же бутта күчөп жаткан оору, айрыкча эс алганда же түнкүсүн;
• жаранын кызарышы, ысышы, күчөп жаткан оорушу же андан суюктук бөлүнүшү;
• дене табынын көтөрүлүшү, чыйрыгуу же ооруп жаткандай сезим;
• жамбаштын, балтырдын, томуктун же тамандын бир жактуу жаңы же кыйла күчөгөн шишиги;
• балтырдын оорушу жана сезгичтиги, айрыкча кызаруу же ысыш менен коштолсо;
• катуу оору менен коштолгон капысынан чыкылдоо, муун жылып кеткендей, бут кыскаргандай же адаттан тыш бурулгандай сезим;
• жыгылуу же операция жасалган тарапка сокку тийиши, башында баары жайындадай сезилсе да.

FAQ: кыска жооптор

Жыйынтык: километрди эмес, ишенимди кайтар

Жамбаш мууну эндопротезделгенден кийин басуу этап-этабы менен кайтат. Адегенде сен коопсуз турууну жана салмакты которууну үйрөнөсүң, андан кийин үйдө басасың, тепкичти жана сырттагы кыска жолдорду өздөштүрөсүң, ошондон соң аралыкты акырындап көбөйтөсүң. Таяк менен жүргүч — алсыздыктын белгиси эмес, туура механиканы сактоого жана жыгылуу тобокдигин азайтууга жардам берген шаймандар.

Эгер күч келтирүүнүн прогрессиясын тереңирээк карагың келсе, «Басуу аралыкты кантип көбөйтүү керек» жана «Басуу, тең салмак жана жыгылуунун алдын алуу» материалдарын оку. Ал эми жамбаш муунуна жасалган операциядан кийинки калыбына келүү тынчсыздандырса, дарыгер менен алдын ала үч нерсени талкуулоо пайдалуу: уруксат берилген салмак, мүмкүн болгон кыймылдар жана клиникага чалууну талап кылган белгилер.