Жазында кооз айлампаны эмес, ишенимдүү жолду танда
Семейде жазгы сейилдөөдө жолдун түрлөрү тез-тез алмашат: кургак тротуар, ным асфальт, көлөкөдөгү муз калдыктары жана парктагы эзилген топурак. Ошондуктан маршрутту картага гана карап пландаба. Адегенде кайсы жерде катуу төшөлгөн жол менен басарыңды, ал эми кайсы жерден бат бурулуп же көчөгө чыга аларыңды чеч.
Негизги көрсөткүч — ылдамдык же кадамдын саны эмес, туруктуулук. Таманың тайгаланып, бут кийимиң жерге батып же суу чуңкурларды жаап турса, башка жолду танда. Кыскараак, бирок алдын ала түшүнүктүү маршрут газон менен ылайды аралап өтүүгө туура келген узун айлампадан жакшы.
- Чыгардан мурун аба ырайын жана жолдун абалын текшер; жолго чыккандан кийинки алгачкы бир нече мүнөттө жерди байка.
- Жазгы ылайда тайгаланбаган, оюгу бар тамандуу жана согончогу бекем бут кийим танда; жылмакай тамандуу бут кийим кийбе.
- Кыска сейилдөөгө парктагы катуу жолдор ылайыктуу; Ертіс жээгинде муз жок жана терең көлчүк кездешпеген бөлүктөр менен гана жүр.
- Полковничий аралын жана токой жолдорун топурак кургаганга чейин кийинкиге калтыр.
- Ным жана тегиз эмес жерлерде кадамыңды кыскартып, ылдамдыгыңды басаңдатып, колуңду бош карма.
Жолду бир мүнөттө кантип баалоо керек
Жолду бутуңдун алдынан эле эмес, алдыдагы бир нече кадам аралыкты да карап байка. Көлчүктүн четин текшер: ал жерде жумшак топурак, ар кайсы жакка кеткен издер көрүнсө же эриген суу жолдун үстү менен агып жатса, четинен өтүүгө аракет кылба. Аралык узарып кетсе да, тротуар менен кургак жолду танда.
- Катуу жана тегиз: кургак асфальт же тазаланган таш төшөлмө — кадимки кадам менен бассаң болот.
- Ным, бирок муз жана жумшак топурак жок: кадамыңды кыскарт, ылдамдаба жана чукул бурулба.
- Жумшак, суу туруп калган же таманың топуракка батып жаткан жер: артка кайт же асфальт жолду тап.
- Суунун алдындагы жер көрүнбөйт: карабай туруп баспа; көлчүктүн астында чуңкур, муз же жолдун чети болушу мүмкүн.
Жазгы ылайда жакшы маршрут — каалаган убакта кургак жолду тандап, жайбаракат кайтып келе ала турган маршрут.
384 изилдөөнү камтыган серепте жердин бетинин мүнөздөмөлөрү көп учурда жетиштүү деңгээлде берилбегени, ошондуктан жыйынтыктарды салыштыруу кыйын экени көрсөтүлгөн. Бул сейилдөө үчүн пайдалуу эскертүү: «ным жол» деген бир эле түрдөгү жабынды эмес. Эңкейишти, тегиз эместикти, сууну жана жумшак ылайды өз-өзүнчө кара; жер тааныш көрүнгөнү үчүн эле аны коопсуз деп эсептебе.
Lawson R., Thomas N. D. A. Жөө басууга жана жыгылууга байланыштуу жер бетинин мүнөздөмөлөрүн баалоо боюнча системалуу сереп, 2023Ным асфальтка жана эзилген топуракка ылайыктуу бут кийим
Шаар ичинде сейилдөө үчүн согончогуңду бекем кармаган, бутуңда бош турбаган жана таманың ийилген жерден ийилген жабык бут кийим танда. Тамандын оюгу даана көрүнгөнү жакшы: оюктары бар таман ным жерде жылмакай таманга караганда ыңгайлуураак. Эскирген-эскирбегенин да текшер: оюгу дээрлик билинбей калса, бут кийим ээрүү маалына анча ылайык эмес.
Жолдо суу чачырандысы же ным кар болсо, суу өткөрбөгөн сырткы катмары бар бут кийим пайдалуу. Бирок бир сейилдөө үчүн эле оор, бийик өтүк сатып алба. Эң негизгиси — бут кийим сүртпөсүн, манжаларың кургак болсун. Колуңда көнүмүш кроссовка гана болсо, асфальт жолду тандап, топурак жолдорго кирбе.
| Жолдун бети жана шарттар | Эмне кийип, кантип басуу керек |
|---|---|
| Шаардагы ным тротуар | Оюктуу таманы бар жабык кроссовка же өтүк кий; кадамыңды адаттагыдан кыскарт. |
| Кыйшаңдаган кар жана чакан көлчүктөр | Суу өткөрбөгөн сырткы катмары жана согончокту бекем кармаган бут кийим кий; терең көлчүктөрдү айланып өт. |
| Эзилген топурак | Маршрутту өзгөрткөн жакшы; шаардык кроссовка ылай жолду коопсуз кылып койбойт. |
| Тоңуп калган суу же муз | Тамандын оюгуна гана ишенбе: башка жерди танда же кургак жол менен артка кайт. |
Бут кийимдин тамандары боюнча жүргүзүлгөн тажрыйбада тайгаланбоо касиети материалга, тамандын абалына жана кир аралашкан жолдун бетине жараша өзгөргөн; тамандын оюгу катуу эскирсе, бут кийимди алмаштырууга негиз бар. Бул — өндүрүш бут кийими жана кирдеген полдор менен жүргүзүлгөн лабораториялык иш, жазгы ылайдагы кроссовкаларды түздөн-түз сыноо эмес. Ошондуктан пайдалуу, бирок чектелүү жыйынтык мындай: таманыңдын абалын текшер, ал эми шарттар күмөн жаратса, бренддин убадасына ишенбей, маршрутуңду өзгөрт.
Grönqvist R. Сүрүлүү механизмдери жана бут кийимдин тамандарынын касиеттерин баалоо, 1995Семейдеги маршруттар: сейилдөөнү кайсы жерден кыскартса болот
Ээрүү маалында катуу жолдору жана шаар көчөлөрүнө чыга турган жерлери бар аймактар ыңгайлуу. Ертіс жээгинде кургак жана ачык бөлүктөрдү гана танда; парктарда негизги аллеялар менен басып, газон аркылуу жолду кыскартпа. Төмөндөгү аралыктар Qozgal шаардык колдонмосундагы болжолдуу көрсөткүчтөр, бүгүнкү күндөгү жолдун абалына кепилдик эмес. Семейдеги маршруттар боюнча кеңири колдонмону кара жана жолго чыкканда шарттарды текшер.
- Ертіс жээги: шаардык колдонмодо болжол менен 2,5 км жана 3 500 кадамдай аралык көрсөтүлгөн. Баарын толук басып өтүүнүн кереги жок: асма көпүрөнүн жанындагы кире бериштен баштап, катуу жол менен бас жана алгачкы көлчүктөр же муз кездешкенде артка кайт. Жээкке шаардын борборунан жөө барсаң болот; ылайыктуу автобусту жолго чыгардан мурун картадан текшер, анткени каттамдар менен аялдамалар өзгөрүшү мүмкүн.
- Абай паркы: чоң айлампанын болжолдуу аралыгы — 1,8 км же 2 800 кадамдай. Жазгы ылай маалында кургак негизги аллея менен гана басып, чакан айлампа жаса. Паркка борбор аркылуу баруу ыңгайлуу; узагыраак сейилдегиң келсе, шаардын борборундагы катуу тротуарларды кош.
- Борбордук парк: Кайым Мухамедханов жана Дулатов көчөлөрүнүн кесилишиндеги «Борбордук парк» аялдамасын багыт кылып ал. Автобусту учурдагы колдонмодон текшер; парктын ичинде ылай болуп кетпеген жолдорду танда. Дареги жана багыттары Qozgal шаардык колдонмосунда бар.
- Полковничий аралы: шаардык колдонмодо толук айлампанын аралыгы болжол менен 7,5 км деп көрсөтүлгөн, бирок кар эригенде токой жана топурак жолдор ыңгайсыз болушу мүмкүн. Топурак кургаганга чейин аралга барбай тур же катуу жол төшөлгөн жана кайтып келүү жолу алдын ала түшүнүктүү бөлүгү менен гана бас.
Жээкте сейилдөө боюнча өзүнчө колдонмо бар: Ертіс жээгинде кантип сейилдеп, суунун боюндагы маршрутту тандоо керек. Чыгардан мурун картадан, аба ырайынан жана убактылуу чектөөлөр тууралуу билдирүүлөрдөн кабар ал. Кечээ кургак болгон жол түн ичинде кар эригенден же жамгырдан кийин деле ошол бойдон калат деп ойлобо.
Жолдо баратып ылай башталса, маршрутту кантип өзгөртүү керек
Пландалган жерге сөзсүз жетем деп өжөрлөнүүнүн кереги жок. Эзилген жерде жакынкы кургак тротуарга чейин кайтып, сейилдөөнү кварталдар же негизги парктар аркылуу улант. Убакытты ошол бойдон сактагың келсе, чөп аралап кетпей, катуу жол менен дагы бир кыска бөлүк бас.
- Аялдамага, борборго же такси чакыруу оңой болгон жерге жакын кыска бөлүктөн башта.
- Бир нече мүнөттөн кийин тамандын жолго жабышуусун жана жолдун абалын баала. Кадамың туруксуз болсо, сейилдөөнү кыскарт.
- Бир багыттагы узун маршруттун ордуна бир нече чыга бериши бар айлампаны танда.
- Кадам санын милдеттүү норма эмес, болжол катары кабыл ал: ээрүү маалында күндүк максаттан көрө коопсуз артка кайтуу маанилүү.
Лабораториялык изилдөөдө ден соолугу чың 11 катышуучу атайын жасалган тегиз эмес бетте баскан. Энергия чыгымы тегиз бетке салыштырмалуу болжол менен 28% жогору болуп, кадамдардын өзгөрмөлүүлүгү да көбүрөөк экени белгиленген. Бул Семейдеги жазгы ылай боюнча изилдөө эмес, бирок пайдалуу кеңешти колдойт: тегиз эмес жерде ылдамдыгыңды азайтып, көнгөн темпиңди кандай болсо да сактоого аракет кылба.
Voloshina A. S., Kuo A. D., Daley M. A., Ferris D. P. Тегиз эмес жерде басуунун биомеханикасы жана энергия чыгымы, Journal of Experimental Biology, 2013Кадам таштоо: шашпай, кыска бас жана телефонуңду колуңа кармаба
Ным же тегиз эмес жерде кадамыңды бир аз кыскартып, бутуңду алдыга алыс сунбай, тулкуңа жакыныраак кой. Көлчүктүн четин байкап, кийинки кадамыңа жер тандап жетишкендей темпте бас. Ылайды чуркап өтпө, бордюрдан секирбе жана тайгак таш төшөлмөдө чукул бурулба.
Колуңду бош карма: тең салмакты жоготкондо экранга кол сунуп калбаш үчүн телефонуңду чөнтөгүңө же сумкаңа сал. Бала же ит менен сейилдесең, көлчүктөн жана жолдун четинен алысыраак жүр; байлоо боосу кадамыңдын багытын чукул өзгөртүшүнө жол бербе. Узак сейилдөөгө чыксаң, алдын ала токтоп же артка кайта турган жерлерди белгилеп ал.
Сейилдөөнү качан башка күнгө калтырган оң
Тандаган жериңде суу астында бүтүндөй муз болсо, дарыя жээги жуулуп кетсе, жол тосулса же көлчүктүн тереңдигин билүү мүмкүн болбосо, ал бөлүктөн баш тарт. Тосмолорду айланып өтпө жана жолду кыскартам деп жээкке түшпө. Бут кийимиң суу болуп, бутуң үшүп же бир нече жолу тайгалансаң, сейилдөөнү токтотуп, үйгө кургак жол менен кайт.
Тайгак жерди өзүң басып сынаба Музга же эңкейиштеги ным таш төшөлмөгө чукул кадам таштап сынаба. Жолдун бети күмөндүү көрүнсө, коопсуз жол менен айланып өт же артка кайт. Оору, катуу алсыроо же баш айлануу болсо, токтоп, жардам сура.
Көп берилүүчү суроолор
Жазгы ылай маалында Полковничий аралына барса болобу?
Алдын ала кургак, катуу жана басууга боло турган жерди көрүп турсаң гана барсаң болот. Маршрут эзилген жолдорго алып барса, аралга барууну кийинкиге калтырып, жээкти же борбордук көчөлөрдү танда. Толук айлампа узак сейилдөө болот, ал эми ээрүү маалында эртерээк артка кайтуу оңой.
Кадимки кроссовка жарайбы?
Ооба, бутуңда жакшы турса, таманы эскирбесе жана маршрут катуу төшөлгөн жерден өтсө жарайт. Кадимки шаардык кроссовка ылай топурак жолдордо тайгаланбайт деп кепилдик бербейт. Ным кар жана көлчүктөр болсо, сырткы катмары суу өткөрбөгөн бут кийим танда.
Канча кадам басууну пландаш керек?
Кыска бөлүктү тандап, жол кандай сезилип жатканын байка. Qozgal шаардык колдонмосунда жээктеги бөлүк үчүн болжол менен 3 500 кадам, ал эми Абай паркындагы чоң айлампа үчүн 2 800 кадамдай аралык көрсөтүлгөн. Бул болжолдуу сандар: чыныгы көрсөткүч кадамыңдын узундугуна жана тандаган айлампаңа жараша болот.
Жээктеги жол ным же тайгак болуп чыкса эмне кылуу керек?
Суунун жээгин бойлой жүрө бербе. Кургак шаардык тротуарга кайтып, маршрутуңду кыскарт же сейилдөөнү башка күнгө калтыр. Чыгардан мурун шарттарды жана транспортту текшер, жамгырдан кийин жолдун бетин кайрадан баала.
Булактар
- Lawson R., Thomas N. D. A. Жөө басууга жана жыгылууга тийгизген таасирине байланыштуу жер бетинин мүнөздөмөлөрүн баалоодо колдонулган көрсөткүчтөр боюнча системалуу сереп. Systematic Reviews, 2023. DOI: 10.1186/s13643-023-02315-0
- Grönqvist R. Кирдеген полдордо жаңы жана колдонулган бут кийимдин тамандарынын сүрүлүү механизмдери жана тайгаланууга туруктуулугун баалоо. Ergonomics, 1995. DOI: 10.1080/00140139508925100
- Voloshina A. S., Kuo A. D., Daley M. A., Ferris D. P. Тегиз эмес жерде басуунун биомеханикасы жана энергия чыгымы. Journal of Experimental Biology, 2013. DOI: 10.1242/jeb.081711
- Qozgal. Семейде кайда сейилдөөгө болот: Ертіс жана Абай парктары аркылуу өткөн 10 маршрут. Болжолдуу аралыктар жана кадамдар көрсөтүлгөн шаардык колдонмо. Семейдеги маршруттар боюнча колдонмо
- Welcome.kz. Семейдин Борбордук паркы. Парктын дареги жана коомдук транспорт аялдамасы. Семейдин Борбордук паркы
