قاچان سەيلە قىلىشقا چىقسا بولىدۇ؟
ئەگەر پۈتۈن قان تەقدىم قىلغان بولساڭ، ئالدى بىلەن مەركەزدە تەۋسىيە قىلىنغان ۋاقىتقىچە تۇر، يېنىك تاماق يەپ، سۇ ئىچ. ئارام ئالغاندىن كېيىن ئۆزۈڭنى ئادەتتىكىدەك ھېس قىلساڭ، قىسقا ۋە خاتىرجەم سەيلە قىلىشقا بولىدۇ: قان تەقدىم قىلغۇچىلارغا بېرىلىدىغان كۆرسەتمىلەر ئادەتتە ھەر بىر ئادەتتىكى قەدەمنى ئەمەس، بەلكى كۈچلۈك ھەرىكەت ۋە ئېغىر ئىشنى چەكلەيدۇ. مەسىلەن، NHS كۈن ئاخىرىغىچە كۈچلۈك چېنىقىش ۋە ئېغىر نەرسە كۆتۈرۈشتىن ساقلىنىشنى تەۋسىيە قىلىدۇ، يېنىك مېڭىشنى بولسا ئۆزۈڭنى ياخشى ھېس قىلغاندا بولىدىغان پائالىيەت دەپ ئايرىم كۆرسىتىدۇ. ئۆز قان مەركىزىڭنىڭ كۆرسەتمىلىرىنىمۇ تەكشۈرۈپ كۆر.
بۇ كۆرسەتمە پۈتۈن قان تەقدىم قىلىشقا مۇناسىۋەتلىك ئەگەر پلازما ياكى قان تاختاچىلىرىنى تەقدىم قىلغان بولساڭ ياكى باشقا بىر جەرياننى باشتىن كەچۈرگەن بولساڭ، دەل ئۆز مەركىزىڭنىڭ كۆرسەتمىسىگە ئەمەل قىل: تەۋسىيە ۋە چەكلىمىلەر پەرقلىق بولۇشى مۇمكىن. تېببىي خادىملارنىڭ كۆرسەتمىسى ماقالىدىكى ئومۇمىي مەسلىھەتتىن مۇھىم.
ئۆيگە قايتىش يولىنى چېنىقىش دەپ قارىما: يول ئۇزۇن، ئىسسىق، پەلەمپەيلىك ياكى دۆڭ بولسا، بىرەرسىدىن ماشىنىسىدا ئاپىرىپ قويۇشنى سورا ياكى ئاسانراق يولنى تاللا. ھالىڭ يەنىلا قۇرۇپ، كۆڭلۈڭ ئېلىشىپ، بېشىڭ قېيىپ ياكى تەڭپۇڭلۇقىڭنى ساقلاش تەس بولسا، سەيلە قىلىشقا چىقما. قان تەقدىم قىلغاندىن كېيىن ئۆزۈڭنى قانداق ھېس قىلىۋاتقانلىقىڭ قەدەم سانى پىلانىڭدىن مۇھىم.
نېمىشقا سەيلە قىلىش بىلەن چېنىقىش بىر نەرسە ئەمەس؟
پۈتۈن قان تەقدىم قىلغاندا بەدەن سۇيۇقلۇقىنىڭ بىر قىسمى ۋە ئوكسىگېن توشۇيدىغان قىزىل قان ھۈجەيرىلىرىنى يوقىتىدۇ. شۇڭا قان تەقدىم قىلغاندىن كېيىن ئۇزاق ئۆتمەي ئېغىر ھەرىكەت قىلساڭ، ئادەتتىكىدىنمۇ تەس تۇيۇلۇشى مۇمكىن. تۈز يولدا خاتىرجەم مېڭىش ئادەتتە تېز مېڭىش، ئۇزۇن دۆڭگە چىقىش، سومكا ئېسىپ ساياھەت قىلىش ياكى ئىسسىقتا سەيلە قىلىشقا قارىغاندا ئاز كۈچ تەلەپ قىلىدۇ. بۇ يېنىك مېڭىش ھەممە ئادەمگە ئۆزلۈكىدىن بىخەتەر دېگەنلىك ئەمەس: ئالامەت كۆرۈلسە، ھەرىكەتنى توختىتىش كېرەك.
سۈپىتى يۇقىرى بولمىغان 18 تەتقىقاتنىڭ مېتا-تەھلىلىدە، پۈتۈن قان تەقدىم قىلغاندىن كېيىنكى 24–48 سائەتتە گېموگلوبىن ۋە ئەڭ يۇقىرى ئوكسىگېن ئىستېمالى كۆرسەتكۈچلىرىنىڭ ئوتتۇرىچە تۆۋەنلىگەنلىكى بايقالغان؛ تەتقىقاتچىلار ئەڭ يۇقىرى جىسمانىي ئىقتىدارنىڭمۇ تۆۋەنلىگەنلىكىنى كۆرسەتكەن. بۇلار ئادەتتىكى سەيلە قىلىش خەۋپىنى بىۋاسىتە ئۆلچەش ئەمەس، بەلكى جىسمانىي يۈك سىنىقىنىڭ نەتىجىلىرى. بۇ نەتىجىلەر كۈچلۈك چېنىقىشنى خاتىرجەم مېڭىش بىلەن بىر دەپ قارىماسلىقنىڭ سەۋەبىنى چۈشىنىشكە ياردەم بېرىدۇ. DOI: 10.1111/trf.13893.
Van Remoortel H. ۋە باشقىلار. سىستېمىلىق ئوبزور ۋە مېتا-تەھلىل، 2017.جىسمانىي سىناقلارغا ئائىت سانلىق مەلۇماتلار سەن ئۈچۈن قانچە مىنۇت سەيلە قىلىش مۇۋاپىقلىقىغا ئېنىق جاۋاب بەرمەيدۇ. تەتقىقاتلارغا دائىم كىچىك گۇرۇپپىلار قاتناشقان، قاتناشقۇچىلارنىڭ سالامەتلىكى ۋە تەييارلىق دەرىجىسىمۇ پەرقلىق بولغان. شۇڭا تەنتەربىيە سىنىقىدىكى پىرسەنتلەرنى كۈندىلىك سەيلە قىلىشقا بىۋاسىتە تەتبىقلىما، ئۆزۈڭنى ياخشى ھېس قىلغان بولساڭمۇ ئادەتتىكى ئارىلىقىڭنى چوقۇم بېسىشىم كېرەك دەپ ئويلىما.
بۇ سىستېمىلىق ئوبزور قان تەقدىم قىلغاندىن كېيىنكى 12–24 سائەتلىك مەزگىلگە مەركەزلەشكەن. بىرلەشتۈرۈلگەن نەتىجىلەردە يۈك سىنىقىدىكى بەزى كۆرسەتكۈچلەرنىڭ ئۆزگىرىشى ستاتىستىكىلىق جەھەتتىن مۇھىم دەرىجىگە يەتمىگەن، قان كۆرسەتكۈچلىرىدىكى ئۆزگىرىشلەر بولسا كۆرۈنەرلىك بولغان. تەتقىقاتچىلار تەتقىقاتلارنىڭ چەكلىمىلىرى ۋە بىر-بىرىگە ئوخشىماسلىقىنىمۇ ئايرىم تىلغا ئالغان. سەيلە قىلىشقا قارىتا ئېھتىياتچان خۇلاسە شۇكى: ئىلىم-پەن ھەممە ئادەمگە ماس كېلىدىغان ۋاقىت بەلگىلىمەيدۇ، شۇڭا مەركىزىڭنىڭ كۆرسەتمىسى ۋە بەدىنىڭنىڭ ئىنكاسىنى نەزەرگە ئال. DOI: 10.1371/journal.pone.0215346.
Johnson D. M., Roberts J., Gordon D. سىستېمىلىق ئوبزور، 2019.«ئەسلىگە كەلگەنلىكىڭنى بېسىپ ماڭغان كىلومېتىرلار بىلەن ئىسپاتلىشىڭنىڭ ھاجىتى يوق. ئۆزۈڭنى ھېس قىلىشىڭ ئۆزگەرسە، توختاپ ئۆزۈڭگە ۋاقىت بەر».
مېڭىشقا قايتىشنىڭ ئەمەلىي پىلانى
ھەر خىل تەشكىلاتلار كۈچلۈك چېنىقىشتىن ساقلىنىش مۇددىتىنى ئوخشاش بەلگىلىمەيدۇ: بەزىلىرى كۈن ئاخىرىغىچە، بەزىلىرى تەخمىنەن بىر كۈن ساقلاشنى تەۋسىيە قىلىدۇ. مەسىلەن، NHS Blood Donation كۈن ئاخىرىغىچە كۈچلۈك چېنىقماسلىقنى تەۋسىيە قىلىدۇ، دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتىنىڭ تەربىيەلەش كۆرسەتمىسىدە بولسا 24 سائەت كۈچلۈك ھەرىكەتتىن ساقلىنىش كۆرسىتىلگەن. بۇ سەيلە قىلىشقا قارىتا زىتلىق ئەمەس: بۇ يەردە ئاساسەن ئېغىر چېنىقىش ۋە تەنتەربىيە قاتارلىق كۈچلۈك ھەرىكەتلەر كۆزدە تۇتۇلىدۇ. ئەڭ مۇھىمى — ئۆز قان مەركىزىڭ بەرگەن كۆرسەتمە.
بۇ سانلار ئوخشىمىغان تەشكىلاتلارنىڭ تەۋسىيەلىرىدىن مىسال بولۇپ، ھەممە ئادەمگە ئورتاق ۋە مەجبۇرىي ۋاقىت جەدۋىلى ئەمەس. دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى قان تەقدىم قىلغاندىن كېيىن كۆزىتىش ۋە ئارام ئېلىشنىمۇ تەسۋىرلەيدۇ؛ مەركەز ئۆزىنىڭ تەرتىپىنى بەلگىلىشى مۇمكىن. تەۋسىيە قىلىنغان ۋاقىت ئۆتكەن تەقدىردىمۇ، ئالامەتلىرىڭ داۋاملىشىۋاتقان بولسا مېڭىشقا قايتما.
- قان تەقدىم قىلغاندىن كېيىن دەرھال خادىملار ئېيتقان ۋاقىتقىچە مەركەزدە ئارام ئالغىن. يېنىك تاماق يەپ، سۇ ياكى تەۋسىيە قىلىنغان باشقا ئىچىملىكتىن ئىچ ۋە ئۆزۈڭنى ياخشى ھېس قىلمىساڭ خادىمغا ئېيت.
- شۇ كۈنى ئۆزۈڭنى پۈتۈنلەي ياخشى ھېس قىلساڭ ۋە مەركەز تېخىمۇ قاتتىق كۆرسەتمە بەرمىگەن بولسا، پەقەت قىسقا، يېنىك ۋە تۈز يولنى تاللا. ئادەتتىكى قەدەم نىشانىڭغا يېتىشنى مەقسەت قىلماي، پاراڭلىشالايدىغان سۈرئەتتە ماڭ.
- مەركەزنىڭ كۆرسەتمىسىدە بېكىتىلگەن مۇددەتكىچە تېز مېڭىش، تىك دۆڭگە چىقىش، ئۇزۇن سەيلە، ئېغىر سومكا ئېسىش ۋە ئىسسىقتا سەيلە قىلىشنى كېچىكتۈر.
- ئاجىزلىق، باش قېيىش، ئادەتتىن تاشقىرى نەپەس سىقىلىش ياكى ئوكۇل ئورنىدا مەسىلە بولمىسا، ئەتىسى ئادەتتىكى يولۇڭغا ئاستا-ئاستا قايت. ھەرىكەت ئادەتتىن ئېغىر تۇيۇلسا، ئارىلىقنى قىسقارت ياكى سەيلەنى كېچىكتۈر.
| ئەھۋال | نېمە قىلغان مۇۋاپىق؟ | نېمىدىن ساقلىنىش كېرەك؟ |
|---|---|---|
| شۇ كۈنى، ئۆزۈڭنى ئادەتتىكىدەك ھېس قىلساڭ | تۈز يولدا قىسقا ۋە خاتىرجەم سەيلە | سۈرئەتنى تېزلىتىش، ئۇزۇن يول ۋە ئىسسىق ھاۋا |
| شۇ كۈنى ھالىڭ قۇرۇسا ياكى بېشىڭ قېيىسا | ئارام ئېلىش؛ زۆرۈر بولسا مەركەز بىلەن ئالاقىلىشىش | ئالامەتلەرگە قارىماي مېڭىشنى داۋاملاشتۇرۇش |
| ئەتىسى ئالامەت بولمىسا | ئادەتتىكى مېڭىشىڭغا ئاستا-ئاستا قايتىش | چىدامچانلىقىڭنىڭ چېكىنى دەرھال سىناش |
| پلازما، قان تاختاچىلىرى ياكى ئالاھىدە كۆرسەتمىلەر | ئۆز مەركىزىڭنىڭ كۆرسەتمىسىگە ئەمەل قىلىش | ئومۇمىي مۇددەتلەرنى بۇ جەريانغىمۇ بىۋاسىتە تەتبىقلاش |
سەيلەنى قانداق بىخەتەر قىلغىلى بولىدۇ؟
تۇنجى قېتىم سىرتقا چىققاندا، تېزلا ئۆيگە قايتىش تەس بولىدىغان يولنى تاللىما. ئورۇندۇققا ئولتۇرغىلى بولىدىغان ۋە ئەتراپتا ئادەملەر بار، تۈز ھەم تونۇش يولدا ماڭغىنىڭ ياخشى. تۇنجى قېتىم قان تەقدىم قىلغان بولساڭ، ئىلگىرى ھوشۇڭدىن كەتكەن بولساڭ ياكى قان تەقدىم قىلغاندىن كېيىن ئۆزۈڭنى ياخشى ھېس قىلمىغان بولساڭ، يالغۇز سەيلە قىلماسلىق ۋە خادىملاردىن ئۆزۈڭگە قانداق تەدبىرلەرنىڭ كېرەكلىكىنى ئالدىن سوراش ئاقىلانىلىك بولىدۇ.
ياپونىيەدىكى بىر مەركەزنىڭ قان تەقدىم قىلغۇچىلاردا كۆرۈلگەن رېئاكسىيەلەر ھەققىدىكى تەتقىقاتىدا، تەخمىنەن 44 مىڭغا يېقىن كونترول گۇرۇپپىسى سېلىشتۇرۇلغان. رېئاكسىيە بىلەن باغلىنىشى بايقالغان ئامىللار قاتارىدا ياشراق بولۇش، بەدەن ئېغىرلىقىنىڭ تۆۋەن بولۇشى ۋە مۆلچەرلەنگەن قان مىقدارىنىڭ ئاز بولۇشى بار. بۇ كۆزىتىشتىكى باغلىنىشلار دەل سەندە رېئاكسىيە چوقۇم يۈز بېرىدۇ دېگەنلىك ئەمەس؛ ئۇلار ھوشىدىن كېتەيلا دېگەندەك تۇيغۇلارغا سەل قارىماسلىق ۋە خادىملارنىڭ كۆرسەتمىسىگە ئەمەل قىلىشنىڭ مۇھىملىقىنى ئەسلىتىدۇ. DOI: 10.1016/j.transci.2012.04.002.
Takanashi M. ۋە باشقىلار. خەتەر ئامىللىرى تەتقىقاتى، 2012.مەركەز باشقا كۆرسەتمە بەرمىگەن بولسا، ئادەتتىكىدەك يەپ-ئىچ؛ لېكىن نەچچە لىتىر سۇ ئىچىپ ئەسلىگە كېلىشنى تېزلىتىشكە ئۇرۇنما. سەيلە قىلىشتىن بۇرۇن ھاراق ئىچمە: ئۇ ئۆزۈڭنى تېخىمۇ ناچار ھېس قىلدۇرۇپ، باش قېيىشنى باھالاشنى قىيىنلاشتۇرۇشى مۇمكىن. ئوكۇل ئورنىنى كۆزىتىپ تۇر: قان تەقدىم قىلغان قولۇڭغا ئېغىر يۈك چۈشۈرمە، تېڭىقى ھۆل بولۇپ كەتسە ياكى قاناش باشلانسا مېڭىشنى داۋاملاشتۇرما.
يولنى ئالدىن پىلانلا ئۆي ياكى ئارام ئالىدىغان جايغا يېقىن ئايلانما يول تاللا، تېلېفونىڭنى ئېلىۋال ۋە ئارىلىق نىشانى قويما. يالغۇز سەيلە قىلساڭ، يېقىنلىرىڭغا قەيەردە بارىدىغانلىقىڭنى ئېيت. بۇ، بولۇپمۇ بېشىڭ ئاسان قېيىدىغان بولسا، پايدىلىق.
قاچان توختاش كېرەك؟
ھالىڭ ناچارلىشىپ، بېشىڭ قېيىپ، كۆڭلۈڭ ئېلىشىپ، تۇيۇقسىز ھالىڭ قۇرۇپ، سوغۇق تەر چىقىپ، كۆز ئالدىڭ قاراڭغۇلىشىپ ياكى يىقىلىپ كېتىدىغاندەك ھېس قىلساڭ، دەرھال توختا. «مېڭىۋېرىپ ياخشى بولۇپ كېتىمەن» دەپ ئويلىما ۋە ئۆيگە قەدەر چىداپ مېڭىشنى داۋاملاشتۇرما. بىخەتەر جايدا ئولتۇر ياكى يات؛ ئىمكان بولسا پۇتۇڭنى كۆتۈرۈپ، يېنىڭدا بىرەرسىنىڭ تۇرۇشىنى سورا. NIH Blood Bank پائالىيەتنى توختىتىش ۋە ئالامەتلەر پۈتۈنلەي يوقالغۇچە ئۇنى قايتا باشلىماسلىقنى تەۋسىيە قىلىدۇ.
ئالامەتلەرگە قارىماي سەيلەنى داۋاملاشتۇرما ھالىڭ ناچارلاشسا، ئالدى بىلەن ئولتۇر ياكى يات، ئاندىن ياردەم سورا. ئالامەتلەر داۋاملاشسا ياكى قايتا كۆرۈلسە، قان مەركىزى ياكى تېببىي خادىم بىلەن ئالاقىلەش. ھوشتىن كېتىش، كۆكرەك ئاغرىش، نەپەس ئېلىش قىيىنلىشىش، كۈچلۈك قاناش ياكى تېز چوڭىيىۋاتقان ئىششىق بولسا، جىددىي تېببىي باھالاش زۆرۈر.
ئوكۇل ئورنىدىن قان كەلسە، توختاپ ئۇنى پاكىز رەخت ياكى تېڭىق بىلەن بېسىپ، قولۇڭنى كۆتۈر؛ قان توختىمىسا، مەركەز بىلەن ئالاقىلەش ياكى تېببىي ياردەمگە مۇراجىئەت قىل. قولۇڭدىكى ئاغرىق كۈچىيىپ، ئۇيۇشۇش ياكى چىڭىش پەيدا بولسا، قەدەملىرىڭنىلا كۆزىتىپ يۈرمەي، بۇنى مۇتەخەسسىسكە ئېيت.
كۆپ سورىلىدىغان سوئاللار
مەركەزدىن ئۆيگە پىيادە قايتسام بولامدۇ؟
بۇ ئارىلىق، يول ۋە ئۆزۈڭنى قانداق ھېس قىلىۋاتقانلىقىڭغا باغلىق. ئالدى بىلەن خادىملار ئېيتقان ۋاقىتقىچە ئارام ئالغىن. ھالىڭ قۇرۇسا ياكى بېشىڭ قېيىسا، يالغۇز پىيادە ماڭما — بىرەرسىدىن ماشىنىدا ئاپىرىپ قويۇشنى سورا ياكى مەركەز خادىمىدىن مەسلىھەت ئال.
ھەر قانداق سەيلە قىلىشتىن بۇرۇن دەل 24 سائەت كۈتۈش كېرەكمۇ؟
ياق، بۇ ئادەتتىكى مېڭىشقا قويۇلغان ئومۇمىي چەكلىمە ئەمەس. تەشكىلاتلار بەلگىلىگەن مۇددەتلەر ئاساسلىقى كۈچلۈك جىسمانىي ھەرىكەتكە مۇناسىۋەتلىك بولۇپ، بىر-بىرىدىن پەرقلىنىدۇ. خاتىرجەم سەيلە قىلىشتا ئۆز مەركىزىڭنىڭ كۆرسەتمىسىگە ۋە ئالامەتلەرنىڭ پۈتۈنلەي يوقالغان بولۇشىغا قارىغىن.
ئادەتتىكى ئارىلىقىمنى قاچان يەنە ماڭسام بولىدۇ؟
ئەتىسى ئۆزۈڭنى ئادەتتىكىدەك ھېس قىلساڭ، ئادەتتىكى يولۇڭغا ئاستا-ئاستا قايت. قالدۇرۇپ كەتكەن قەدەملىرىڭنى ئۇزۇن ياكى تېز مېڭىش بىلەن تولدۇرما. ئارىلىق ئادەتتىن ئېغىر تۇيۇلسا، يۈكنى ئازايتىپ، ئۆزۈڭگە كۆپرەك ۋاقىت بەر.
باش قېيىش ئۆيگە قايتقاندىن كېيىن باشلانسا قانداق قىلىمەن؟
ئولتۇر ياكى يات، ئالامەت پۈتۈنلەي يوقالغۇچە مېڭىشنى داۋاملاشتۇرما. ھالىڭ ناچارلىقى داۋاملاشسا، كۈچەيسە ياكى قايتا كۆرۈلسە، قان مەركىزى ياكى تېببىي مۇتەخەسسىس بىلەن ئالاقىلەش. ھوشتىن كېتىش، كۆكرەك ئاغرىش ياكى نەپەس ئېلىش مەسىلىسى كۆرۈلسە، جىددىي ياردەم كېرەك.
ئەڭ مۇھىمى — ئالدىراشماسلىق
- ئارام ئېلىپ، يېنىك تاماق يەپ بولغاندىن كېيىن ئۆزۈڭنى پۈتۈنلەي ياخشى ھېس قىلساڭ ۋە مەركەز باشقا كۆرسەتمە بەرمىگەن بولسا، قىسقا ۋە خاتىرجەم سەيلە مۇۋاپىق بولۇشى مۇمكىن.
- شۇ كۈنى كۈچلۈك مېڭىش، دۆڭگە چىقىش، ئىسسىق ھاۋا، ئېغىر سومكا ۋە قان تەقدىم قىلغان قولۇڭغا يۈك چۈشۈرۈشتىن ساقلان.
- ھەممە ئادەمگە ماس كېلىدىغان بىردىنبىر مۇددەت يوق: مەركەزلەرنىڭ تەۋسىيەلىرى پەرقلىق، پلازما ۋە قان تاختاچىلىرىغا ئائىت قائىدىلەرمۇ باشقىچە بولۇشى مۇمكىن.
- ھالىڭ قۇرۇش، كۆڭلۈڭ ئېلىشىش، كۆز ئالدىڭ قاراڭغۇلىشىش ياكى بېشىڭ قېيىش كۆرۈلسە، دەرھال توختاپ ئولتۇر ياكى يات.
- ئادەتتىكى ئارىلىقىڭغا تەدرىجىي قايت ۋە قەدەم سانىنى ئەسلىگە كەلگەنلىكىڭنى سىناشنىڭ ئۆلچىمى قىلما.
Мәнбәләр
- Van Remoortel H. ۋە باشقىلار. پۈتۈن قان تەقدىم قىلىشنىڭ ئوكسىگېن ئىستېمالى ۋە جىسمانىي ئىقتىدارغا كۆرسىتىدىغان تەسىرى: سىستېمىلىق ئوبزور ۋە مېتا-تەھلىل، 2017. DOI
- Johnson D. M., Roberts J., Gordon D. پۈتۈن قان تەقدىم قىلىشنىڭ يۈك چۈشۈرگەندە يۈرەك-نەپەس ۋە قان كۆرسەتكۈچلىرىگە كۆرسىتىدىغان قىسقا مۇددەتلىك تەسىرى: سىستېمىلىق ئوبزور، 2019. DOI
- Takanashi M. ۋە باشقىلار. قان تەقدىم قىلغاندا قان تومۇر-ۋاگۇس رېئاكسىيەسىنىڭ خەتەر ئامىللىرى، 2012. DOI
- NHS Blood Donation. قان تەقدىم قىلىشقا تەييارلىق: يېنىك ھەرىكەت ۋە سەيلە قىلىش. رەسمىي تەۋسىيە
- NHS Blood Donation. قان تەقدىم قىلغاندىن كېيىنكى كۆرسەتمىلەر. رەسمىي تەۋسىيە
- NIH Blood Bank. قان تەقدىم قىلغاندىن كېيىنكى پەرۋىش، باش قېيىش ۋە ھەرىكەتكە قايتىش. رەسمىي تەۋسىيە
- دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى. بىخەتەر قان سېلىش ئەمەلىيىتىنىڭ كۆرسەتمە ۋە پىرىنسىپلىرى، قان تەقدىم قىلغاندىن كېيىنكى پەرۋىش ھەققىدىكى بۆلۈم. دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى كۆرسەتمىسى