Пас аз ҷарроҳии гирифтани катаракта кай ба роҳ баромадан мумкин аст

Кай ба роҳ рафтанро оғоз кардан мумкин аст

Агар ҷарроҳӣ бе合 complication гузашта бошад ва духтур маҳдудияти махсус надода бошад, одатан ҳамон рӯз дар дохили хона роҳ рафтан мумкин аст. Хадамоти миллии тандурустии Британия NHS менависад, ки пас аз ҷавоб шудан бемор бояд тавонад бехатар роҳ равад, аммо дар зинаҳо эҳтиёткорӣ лозим аст. Барои сайругашт дар берун беҳтар аст интизор шавӣ, то масирро хуб бинӣ, пас аз беҳушкунӣ сарчархӣ надошта бошӣ ва ҳамроҳат касе бошад. Манбаъ: NHS

Ин рақамҳо маънои онро надоранд, ки ҳатман бояд маҳз ҳамин қадар интизор шавӣ. Онҳо нишондодҳои маъмул аз дастурҳои баъдиҷарроҳиро нишон медиҳанд: фаъолияти сабук пештар аз машқҳои қуввагӣ, шиноварӣ, корҳои боғдорӣ ё варзиши тамосӣ бармегардад. Тавсияҳо дар клиникаҳои гуногун фарқ мекунанд, бинобар ин онҳоро ба ҷойи дастурҳои инфиродии ҷарроҳ истифода набар. Беморхонаи чашми Moorfields ва Guy’s and St Thomas’ NHS

Сайругашти аввал бояд чӣ гуна бошад

Дар 24 соати аввал ҳадаф «қадам ҷамъ кардан» нест, балки оромона санҷидани вокуниши чашм ба ҳаракати одӣ мебошад. Аз роҳгардии кӯтоҳ дар дохили хона ё дар масири ҳамвору ором назди хона оғоз кун. Бо суръате рав, ки ҳангоми он озодона суҳбат карда тавонӣ; дар баромадгоҳҳо суръатро зиёд накун ва сайругаштро ба машқи тобоварӣ табдил надеҳ.

• Баромадҳои аввалро 5–15 дақиқа анҷом деҳ, беҳтараш бо ҳамроҳ.
• Роҳи ҳамвореро интихоб кун, ки ях, чуқурӣ, зина ва ҷараёни зичи одамон надошта бошад.
• Агар ҷарроҳ тавсия дода бошад, айнак пӯш; дар берун он чашмро аз шамол ва чанг ҳам муҳофизат мекунад.
• Ба чашм даст нарасон ва онро намол, ҳатто агар ҳисси регреза ё хориши сабук пайдо шавад.
• Агар биниш хира шавад, заъф пайдо гардад ё чашм дард кунад, ист ва ба хона баргард.

Хулосаи амалӣ: роҳгардии одии ором пас аз ҷарроҳии стандартӣ одатан ба фаъолияти камхатар дохил мешавад, аммо барқароршавии биниш яксон пеш намеравад. Дар соатҳои аввал гавҳараки чашм метавонад васеъ боқӣ монад, тасвир хира бошад ва ҳисси умқи зинаҳою канорҳо ғайриоддӣ намояд. Аз ин рӯ, баъзан хатари афтидан аз таъсири худи роҳгардӣ ба чашм муҳимтар аст.

Агар пас аз ҷарроҳӣ аз ноустуворӣ нигарон бошӣ, муваққатан масирро кӯтоҳ кун ва сатҳи шиносро интихоб намо. Қоидаҳои муфиди бехатарӣ барои нигоҳ доштани мувозинатро метавон дар маводи роҳгардӣ ва хатари афтидан низ дид.

Нақшаи бозгашт аз рӯйи марҳилаҳо

Рӯзи ҷарроҳӣ ва 24 соати аввал

Танҳо оромона ва ҳангоми зарурат роҳ рав: то ҳоҷатхона, ошхона, мошин ё утоқи муоинаи назоратӣ. Агар духтур баромади кӯтоҳро иҷозат диҳад, масир бояд ҳамвор бошад ва гармӣ, шамол, чанг ё офтоби сахт надошта бошад. Худат мошин нарон: биниш пас аз қатраҳо ва ҷарроҳӣ метавонад ҳанӯз ба қадри кофӣ устувор набошад. Академияи офталмологияи Амрико тавсия медиҳад, ки аз ҷарроҳ пурсӣ, кай бозгашт ба фаъолияти ҷисмонӣ ва ронандагӣ бехатар аст.

Рӯзҳои 2–7

Агар дард зиёд нашавад, биниш тадриҷан беҳтар гардад ва духтур дастури дигар надода бошад, сайругаштро кам-кам дароз кардан мумкин аст. Шиддатро паст нигоҳ дор: ту бояд озодона бо ҷумлаҳои пурра суҳбат карда тавонӣ ва нафасатро нигоҳ надорӣ. Дар ин давра ба шумораи одаткардаи қадамҳо такя накун — набудани аломатҳо ва бехатарии сатҳ муҳимтар аст.

• Аввал давомнокиро зиёд кун, на суръатро: масалан, ҳар дафъа 5–10 дақиқа илова намо.
• Масирро ҳамвор нигоҳ дор; аз зинаҳо танҳо ҳангоми зарурат истифода бурда, ба панҷара такя кун.
• Сайругаштро бо бардоштани сумка, халта, об ё бори дигари вазнин якҷо накун.
• Аз ҷойҳои чанголуд, таъмир, соҳилҳои шамолдор ва ҳолатҳое, ки ба чашм лой даромада метавонад, дурӣ ҷӯй.
• То иҷозаи духтур шино накун ва ба сауна нарав.

Ҳафтаи дуюм ва баъд аз он

Дар бисёр клиникаҳо маҳз ду ҳафтаи аввал даврае ҳисоб мешавад, ки бояд аз бардоштани бори вазнин, машқҳои пуршиддат, хамшавии зиёд ва корҳои боғдорӣ худдорӣ кард. Сайругашти сабук ҳангоми ҳолати хуб одатан пештар бармегардад. Moorfields алоҳида тавсия медиҳад, ки аз фаъолияти пуршиддат ва хам шудан худдорӣ карда шавад, дар ҳоле ки баъзе дастурҳои NHS роҳгардии одиро иҷозат медиҳанд, вале барои сарбории вазнин маҳдудияти дуҳафтаина мегузоранд. Moorfields ва Leeds Teaching Hospitals

Хам шудан, зинаҳо ва баромадан

Манъи «хам нашудан»-ро бисёр вақт аз ҳад васеъ мефаҳманд. Оҳиста хам шудан барои бастани банди пойафзол ва муддати дароз сарозер кор кардан — сарбориҳои гуногунанд. Хатар дар рӯзҳои аввал на танҳо бо мавқеи сар, балки бо зӯр задан, нигоҳ доштани нафас, аз даст додани мувозинат ва эҳтимоли зарба хӯрдани чашм вобаста аст.

Таҳқиқоти хурде ҳаст, ки барои ҷудо кардани хатари воқеӣ аз манъҳои кӯҳна кӯмак мекунад. Аммо он барои ҳар гуна сарборӣ иҷозат намедиҳад ва дастури ҷавобшавии туро бекор намекунад.

Роҳгардии ором бо ба кӯҳ баромадан як чиз нест. Агар масир туро маҷбур кунад, ки ба таври назаррас зӯр занӣ, нафасатро нигоҳ дорӣ ё набзатро зуд баланд кунӣ, онро то иҷозаи офталмолог ба таъхир гузор.

Ҷумлаи охир хулосаи амалӣ аст, на меъёри алоҳидаи клиникӣ. Таҳқиқоти мустақим маҳз дар бораи сайругашт дар теппаҳо пас аз факоэмулсификатсия каманд. Аммо беморхонаҳо пайваста тавсия медиҳанд, ки муваққатан аз машқҳои пуршиддат, бардоштани бори вазнин ва амалҳое, ки метавонанд фишорро зиёд кунанд ё ба осеб расонанд, худдорӣ карда шавад. Аз ин рӯ, аввал роҳгардиро дар сатҳи ҳамвор санҷ, баъд баромади кӯтоҳу камнишебро ва танҳо пас аз он ба масири маъмули худ баргард.

Кадом аломатҳоро ба барқароршавӣ нисбат додан мумкин нест

Ҳисси сабуки ҷисми бегона, тарс аз рӯшноӣ ба дараҷаи миёна, ашкравӣ ва сурхии кам метавонанд пас аз ҷарроҳӣ пайдо шаванд. Аммо аломатҳо бояд тадриҷан кам шаванд, на зиёд. Дарди сахт ё бад шудани биниш сабаб нест, ки танҳо сайругаштро бекор карда, чанд рӯз интизор шавӣ.

1. Агар дард зиёд шавад, чашм ба таври назаррас сурх гардад ё ҷудошавии чиркмонанд пайдо шавад, фавран бо ҷарроҳ ё офталмологи навбатдор тамос гир.
2. Агар биниш якбора бад шавад, пас аз беҳтаршавӣ боз хеле хиратар гардад ё варами назаррас ва тарс аз рӯшноӣ пайдо шавад, арзёбии таъҷилӣ лозим аст.
3. Дурахшҳои рӯшноӣ, ногаҳон зиёд шудани нуқтаҳои паррон, пардаи торик ё соя дар майдони биниш метавонанд ба мушкили шабакия ишора кунанд — барои ёрии фаврӣ муроҷиат намо.
4. Агар аломатҳо пас аз афтидан, зарба, сахт молидани чашм ё тасодуфан ба чашм даромадани моддаи кимиёвӣ пайдо шаванд, муоинаи нақшавиро интизор нашав.

Тавсияи клиникии Канада коҳиши биниш, зиёд шудани дард, сурхии пешраванда, дурахшҳо, нуқтаҳои нави паррон ва аломатҳои ҷудошавии шабакияро сабаби равонакунии фаврӣ дар давоми 24 соат медонад. Ҳангоми гумони сирояти бофтаҳои дохили чашм ёрӣ бояд фавран расонда шавад. BC Guidelines

Чӣ ба бозгашт ба сайругашт бе хатари зиёдатӣ кӯмак мекунад

• Пешакӣ қолинҳо, симҳо ва дигар монеаҳоро аз хона дур кун, хусусан агар биниш ҳанӯз ноустувор бошад.
• Дар берун вақти рӯз ва масири шиносро интихоб кун; дар торикӣ арзёбии канорҳо ва зинаҳо душвортар аст.
• Қатраҳоро мувофиқи нақша давом деҳ ва пеш аз истифодаи онҳо дастҳоятро бишӯй.
• Басомади қатраҳоро худсарона тағйир надеҳ ва ба чашм доруҳои бедардкунанда ё зиддиилтиҳобии дигар илова накун.
• Агар як чашм аллакай ҷарроҳӣ шуда бошад, фарқи байни чашмҳоро ба назар гир: барои мағз одат кардан ба равшании нав ва рангҳо вақт лозим шуда метавонад.
• Барои тадриҷан баргаштан ба реҷаи маъмул метавонӣ принсипи маводи бозгашт ба роҳгардӣ пас аз беморӣ-ро истифода барӣ: кӯтоҳ, мунтазам ва бо арзёбии ҳолат дар рӯзи дигар.

Саволҳои маъмул