Ямғур — стрикни өчүрүшкә баһанә әмәс

Ямғурда әң чоң хаталиқ — пақәт мотивациянила ойлаш. Әмәлийәттә үч нәрсә һәл қилиду: илашиш, көрүнәрлик болуш вә план Б. Улар бар болса, сәйлә һөл қәһриманлиқтин аддий қисқа вәзипигә айлиниду: чиқтиң, бехәтәр айланмини маңдиң, қайттиң, нәрсилириңни қуриттиң.

20%ғичә
соғуқ вә ямғурда паалийәт азийиду
70–120 мс
тапан тәккәндин кейинки һалқилиқ вақит
30 мин
ахирқи гүлдүрдин кейин күт
Қисқичә
  • Ямғурда идеал планни һәрқандақ баһада орунлашқа урунғандин, әң кичик сәйлини сақлиған яхши.
  • Тири протектори бар аяқ кийим модилиқ мембранидин муһимирақ: һөл плиткидики силлиқ таг — начар ой.
  • Қәдәмиңни қисқарт, бурулуш, плитка, металл тор, йопурмақ вә чүшүшләрниң алдида астили.
  • Гүлдүрни аңлисаң, сәйлә кейинкигә қалиду: ахирқи гүлдүрдин кейинки паузиғичә сиртта бехәтәр әмәс.
  • Сәйлидин кейин патакларни чиқар, аяқ кийимни қәғәз билән толдур вә өй температурасидә қурит.

Авал қарар қил: чиқамсән, қисқартамсән яки кечиктүрәмсән

Ямғурниңму түрү бар. Йеник шивирған — меңиш үчүн нормал фон. Қуйма ямғур, чақмақ-гүлдүрмама, қаттиқ шамал, көрүнүшниң начар болуши, су бесип кәткән өтмиләр вә һөл муз — булар «характер» әмәс, хәвп. Мундақ күнләрдә Qozgal нишани чидамлиқни испатлаш әмәс, бәлки адәттин чиқип кәтмәслик вә яриланмаслиқ.

  • Ямғур аҗиз яки ортача болса, йолни көрәлисәң вә астиңда музсиз аддий тротуар болса, чиқ.
  • Һөл болуш сөзсиз болса, лекин йол тонуш вә йениңда панаһлинидиған җайлар болса, маршрутни қисқарт.
  • Гүлдүр, чақмақ, су бесиш, қаттиқ шамал яки маршрутниң һәммила йеридә тейилғақ плитка болса, сәйлини ичкариға йөткә.
  • Ямғур күн бойи яғса, қәдәмләрни бирнәччә қисқа чиқишқа бөл: стрикни совуп кетиш вә һарғинлиқсиз сақлаш асанирақ.
  • Кесәлдин кейин болсаң, бәк һарған болсаң яки бала, ит яки коляска билән маңсаң, һава райи билән талашма.
Чақмақ-гүлдүрмама — сәйлә һаваси әмәс

NOAA вә АҚШ Миллий һава райи хизмити буни аддий ейтиду: гүлдүрни аңлисаң, бина ичигә кир. Сирттики паалийәткә пәқәт ахирқи гүлдүрдин кейин бехәтәр пауза өткүзүп қайтиш керәк. Қол чатири, дәрәх, бекәт вә сайивән чақмақлиқ һавани бехәтәр қилмайду.

Аяқ кийим: протектор брендтин муһим

Ямғурда саңа «әң су өтмәйдиған» аяқ кийим әмәс, бәлки һөл асфальт, плитка вә чүшүшләрдә тутуп туралайдиған җүп керәк. Тагиға қара: әгәр протектор силлиқ резиниғичә йейилип кәткән болса, бу аяқ кийим аллиқачан ямғурлуқ таллаш әмәс. Җүп таллашни биз меңиш аяқ кийими тоғрилиқ мақалидә тәпсилий чүшәндүргән, бу йәрдики қаидә қисқа: һөл йәр силлиқ тагни кәчүрмәйду.

PLoS ONE, 2013
Аяқ кийим тагиниң нақишлири вә тейилғақ полларда тейилип жиқилиш нәтиҗилири
Һөл-тейилғақ зонада өткүзүлгән тәҗрибидә таг вә полдики кесе ойуқларниң бирлишиши сүркилиш коэффициентини яхшилап, җиддий тейилишләрни азайтқан. Әмәлий хуласә аддий: чоңқур, йөнилишлик протектор ярдәм қилиду, силлиқ яки йейилған таг болса путниң сирилип кетиш хәвпини ашуриду.

Мембрана ямғур ортача болуп, узақ маңмисаң, пайдилиқ. Лекин қаттиқ қуйма ямғурда су көпинчә үстидин, тилчә вә манжеттин кириду. Шуңа пәқәт «су өтмәс» дәп әмәс, бәлки бирләшмә сүпитидә талла: нормал таг, тапанниң чиң олтуруши, тейилмайдиған резина, пахтиниң һөл еғири йоқ пайпақ вә көлчәкләрдин атлап өтүшни талап қилмайдиған маршрут.

  • Тагни бармиқиң билән текшүр: әгәр нақишини дегидәк сәзмисәң, бу җүпни қуруқ һаваға қалдур.
  • Қаттиқ ямғурда йеңи ботинка киймә: авал қисқа сәйлидә қашамду-йоқ, текшүр.
  • Һөл плитка, мәрмәр, металл вә силлиқ бетонда модилиқ ясси таглиқ аяқ кийимдин сақлан.
  • Ямғурда пат-пат маңсаң, «һөл күнләр» үчүн айрим җүп сақла, әтигән алдирап таллимайсән.
  • Бағқуч путни тутуп турсун, лекин қисмисун: һөл пайпақ билән ишшиш сәйлини тезла қашилишқа айландуриду.

Һөл йәрдә қандақ меңиш керәк

Тейилғақ йәрдә техника өзгириду. Вәһимә билән майда қәдәм ташлашниң һаҗити йоқ, лекин адәттики кәң қәдәмниму қисқартқан яхши. Вәзипәң — еғирлиқ мәркәзини тирәк путқа йеқин тутуш: қәдәм қисқарақ, гәвдә тинчирақ, бурулушлар кәңирәк, телефон янчуқта, көз экранда әмәс, алдиңдики икки-үч метрда.

IEEE Transactions on Biomedical Engineering, 2016
Һәр хил тейилғақ йолларда маңғандики жүрүш хусусийәтлири
Тәтқиқатчилар тейилиш дәрҗиси охшимиған йәрләрдә меңишни селиштурғанда, нерв-мускул контролиниң өзгиридиғанлиғини көргән: болупму ошуқ, тиз вә янпаш әтрапида. Аддий сәйлә үчүн бу шуни билдүриду: һөл йәрдә тәнгә көпирәк диққәт керәк, шуңа сүръәтни вә чалғушни азайтқан яхши.
  1. Плитка, пандус, пәләмпәй, пиядә өтүш йоли вә металл торниң алдида сүръәтни бурунла чүшүр.
  2. Путуңни юмшақрақ вә бираз яссирақ қой, тапанни өзүңдин жирақ алдиға қадап салма.
  3. Бурулушларда тезләшмә: бурулуш билән һөл йәр қошулса, илашиш көпирәк керәк болиду.
  4. Йопурмақ, лай, йол сизиқлири, люк қапқақлири вә яғач настилларни, улар «дегидәк қуруқ» көрүнсиму, айлинип өт.
  5. Чүшүштә қәдәмни қисқарт вә қоллириңни бош тут: бир қолда халта, йәнә биридә телефон болуши тәңпуңлуқни начарлитиду.

Ямғурлуқ сәйлә сән чилиқ-чилиқ һөл болғанда әмәс, бәлки сақ-саламәт қайтип, ритуални сақлап, әтә йәнә чиқалайдиған болғанда мувәппәқийәтлик санилиду.

Кийим: қуруқ гәвдә вә бош қоллар

Ямғур кийими икки вәзипини һәл қилиши керәк: сени тез һөл болуп кетиштин сақлаш вә қизитивәтмәслик. Әгәр сән боранға чиққандәк кийинип, лекин шәһәрдә тез маңсаң, курткиниң ичи тәрдин нәм болуп кетиду. Яхшиси — юпқа қатлам, йеник ямғурдин қоғдаш, тәңшилидиған башлиқ вә сени шоферларға көрүнәрлик қилидиған деталлар.

Һава райиҮст кийимТөвән кийимНемә муһим
ШивирғанЙеник шамал тосқуч яки ямғурлуқТез қуриса, аддий иштанҚизип кәтмәслик
Ортача ямғурБашлиқлиқ вә молнийиси йепиқ курткаСинтетик иштан яки легинсГәвдини қуруқ тутуш
Гүлдүрсиз қуйма ямғурҚисқа маршрут яки кечиктүрүшСуни тартип алмайдиған иштанТез қайтиш
Соғуқ ямғурҚоғдаш астида юпқа иссиқ қатламСәйлидин кейин қуруқ пайпақКейин совуп кәтмәслик
Қараңғудики ямғурНур қайтуридиған деталларҺәрқандақ қолайлиқ иштанКөрүнәрлик болуш
Қол чатири һәрдайим әң яхши таллаш әмәс

Қол чатири тинч шивирған вә қисқа маршрутқа яхши. Лекин шамалда у қолни банд қилиду, көрүш даирисини йепиду вә тәңпуңлуққа тосқунлуқ қилиду. Сүръәт билән меңишқа көбиничә башлиқ, алди қалқанлиқ кепка вә қолларни бош қалдуридиған кичик рюкзак қолайлиқ.

Маршрут: илашиш, йоруқлуқ вә запас чиқишни талла

Ямғурда маршрут қәдәм санидин муһимирақ. Өйгә йеқин тонуш айланмини талла: йорутуши бар, бордюрлири нормал, панаһлиниш керәк болса дуканлар яки кириш еғизлири бар болсун. Вариантларни селиштурғуң кәлсә, бизниң өйдә вә сиртта меңиш тоғрилиқ мақалимизға қара: ямғурлуқ пәсилдә план Б — аҗизлиқ әмәс, бәлки система.

  • Чирайлиқ силлиқ плиткидин түз асфальт яхши.
  • Тез қайтиш мүмкинчилиги йоқ узун маршруттин өйгә йеқин айланма яхши.
  • Һойлилар арқилиқ қараңғу қисқартиш йоллиридин йоруқ кочилар вә светофорлуқ өтмиләр яхши.
  • Лайға айлинидиған топилиқ йолдин қаттиқ қапламлиқ парк яхши.
  • Су бесип кәткән йәр асти өтмиси яки йол четидә маңғандин, ички маршрутқа өткиниң яхши.

Транспорт тәтқиқатлири ямғурниң йол һадисилири вә яриланишларниң көпийиши билән бағлинишлиқ екәнлигини көрситиду, шуңа пиядә болуш сүпитиң билән вәзипәң — алдин пәрәз қилғили болидиған вә көрүнәрлик болуш. Жүгүрүп өтмә, тохтап турған машиниларниң арқисидин чиқма, шофер сени һөл әйнак вә фара ялтирақлири арисидин вақтида көрүп үлгириду дәп ойлима.

Сәйлидин кейин: он минутлиқ күтүм

  1. Һөл аяқ кийимни дәрһал сал, өйдә униң билән «йәнә бираз» маңма.
  2. Патакларни чиқар вә бағқучларни йешип, аяқ кийимни ечип қой.
  3. Ичигә қәғәз яки лөңгә тиқ, улар нәмләнгәндә алмаштур.
  4. Өй температурасидә қурит, батарейәгә йепиштуруп қойма вә фен билән қизитма.
  5. Курткини ечилип ас, астари вә манжет әтрапи қурусун.
  6. Сәйләңни орунланған дәп йезип қой, у қисқа болған тәғдирдиму: сән зәнҗирни сақлидиң.

Күтүм — адәтниң бир қисми. Һөл аяқ кийим кириштә топ болуп қалса, кейинки ямғурлуқ күн биарамлиқтин башлиниду. Әгәр җүп қуруқ, пайпақ тәйяр, куртка ишик йенида есилип турса, чиқиш қарари асанлишиду.

План Б: қәһриманлиқсиз адәтни сақла

Стрик идеал күнләрдә әмәс, бәлки алдин ойланған минимумда тутулиду. Ямғурда минимум күлкилик болуши мүмкин: қисқа айланма, подъезддә, сода мәркәзидә, йепиқ галереяда меңиш яки өйдики қизиниш. Әгәр нишан километр әмәс, бәлки жүрүш-турушниң муқимлиқи болса, мундақ күнму ишләйду. Зәнҗирләр механикиси тоғрилиқ биздә айрим мақала бар: стриклар психологияси.

European Journal of Social Psychology, 2010
Адәтләр қандақ шәкиллиниду: реал дунияда адәт шәкиллинишини моделлаштуруш
Реал күзитиштә адәтләр турақлиқ контекстта әмәлни тәкрарлаш арқилиқ аста-аста күчәйгән. Меңиш үчүн бу бир қетимлиқ қәһриманлиқтин муһимирақ: ямғурлуқ күнни тамамән өткүзүветип, кейин өзәңни қайта көндүргәндин, қисқа, лекин чүшинишлик ритуал билән өткүзгән яхши.
  • Ямғурдики минимум: өйдин чиқип, бехәтәр қисқа айланмини меңиш.
  • Сиртта чақмақ-гүлдүрмама болса, минимум гунаһкарлиқсиз ичигә йөткәлиду.
  • Һөл болуп қалсаң, қәдәмләрни биарамлиқ ичидә толдурма; қайт вә күнни кейин толуқла.
  • Ямғур бир һәптә яғса, көйүп кәтмәслик үчүн сирт билән йепиқ маршрутларни алмаштур.
  • Нишан чоң болса, икки версия тут: адәттики вә ямғурлуқ.

Соаллар вә җаваплар

Ямғурда һәр күни маңса боламду?

Болиду, әгәр чақмақ-гүлдүрмама, муз, су бесиш вә хәвплик начар көрүнүш болмиса. Лекин буни мәҗбурийәткә айландурма: начар һавада маршрутниң ямғурлуқ версиясини қил вә ички план Б ни тәйяр тут.

Ямғурға қайси яхши: су өтмәйдиған кроссовкаму яки яхши таглиқ аддий аяқ кийимму?

Бирини таллаш керәк болса, тагдин башла. Яхши илашиш қуруқ үстидин муһимирақ. Идеал — тири протектори, муқим тапан қисми вә суға ортача қоғдиши бар җүп.

Азирақ һөл болуш үчүн тезирәк меңиш керәкму?

Яқ, әгәр сүръәт түпәйли қәдәмни начар контрол қилсаң. Һөл йәрдә, болупму бурулуш, плитка, пәләмпәй вә өтмиләрниң алдида, теч маңған бехәтәр.

Ямғур күн бойи яғса, қәдәмләрни қандақ сақлаймән?

Нишанни қисқа бөләкләргә бөл: бир бехәтәр чиқиш, қәдәмләрниң бир қисми өйдә, бир қисми йепиқ җайда. Қәдәм санисаң, өз қәдәм нормаңни қандақ таллаш гидимиз саңа ярайду.

Қачан сәйлини чоқум тохтатқан яхши?

Гүлдүр вә чақмақта, қаттиқ шамалда, начар көрүнүштә, һөл музда, су бесип кәткән өтмиләрдә, ағриқ, қаттиқ һарғинлиқ болғанда яки аяқ кийим йәрни тутмиса. Стрик жиқилишқа әрзимәйду.

Мәнбәләр

  1. Chan C.B., Ryan D.A. Һава райи шараитлириниң җисманий паалийәткә қатнишишқа тәсирини объектив өлчәмләр арқилиқ баһалаш. International Journal of Environmental Research and Public Health, 2009. DOI 10.3390/ijerph6102639
  2. Tucker P., Gilliland J. Пәсил вә һава райиниң җисманий паалийәткә тәсири: системилиқ обзор. Public Health, 2007. DOI 10.1016/j.puhe.2007.04.009
  3. Liu L.W., Lee Y.H., Lin C.J., Li K.W., Chen C.Y. Аяқ кийим таги протекториниң лайиһилири вә тейилғақ полларда тейилип жиқилиш нәтиҗилири. PLoS ONE, 2013. DOI 10.1371/journal.pone.0068989
  4. Whitmore M.W., Hargrove L.J., Perreault E.J. Һәр хил тейилғақ йолларда меңиш хусусийәтлири. IEEE Transactions on Biomedical Engineering, 2016. DOI 10.1109/TBME.2015.2497659
  5. Lally P., van Jaarsveld C.H.M., Potts H.W.W., Wardle J. Адәтләр қандақ шәкиллиниду: реал дунияда адәт шәкиллинишини моделлаштуруш. European Journal of Social Psychology, 2010. DOI 10.1002/ejsp.674
  6. Black A.W., Villarini G., Mote T.L. АҚШниң алтә штатида ямғурниң автомобиль һадисилиригә тәсири. Weather, Climate, and Society, 2017. DOI 10.1175/WCAS-D-16-0035.1
  7. NOAA National Weather Service. Чақмақ бехәтәрлиги обзори: чақмақ-гүлдүрмама вақтида панаһлиниш вә ахирқи гүлдүрдин кейин күтүш бойичә тәвсийәләр. NWS чақмақ бехәтәрлиги
Qozgal

Қәдәмлириңни Qozgal билән сана

Һәқсиз әпликация: қәдәмни санайду, стрикни жүргүзиду вә һәр күни меңишқа илһам бериду.

Блогтики барлиқ мақалилар