Velosiped va samokatlar bor umumiy yo‘lakda qanday xavfsiz sayr qilish mumkin

Avval chiziqlar va belgilarga qarang

Umumiy yo‘lak — turli odamlar: piyodalar, velosipedchilar, samokat foydalanuvchilari va ba’zan boshqa harakat qatnashchilari uchun mo‘ljallangan hudud. Ularning tezligi, ko‘rish maydoni va tez to‘xtash imkoniyati har xil. Shuning uchun birinchi qoida — mahalliy belgilar va yo‘l chiziqlariga amal qil: ular oqimlarni ajratishi yoki harakat yo‘nalishini belgilashi mumkin. Bir yo‘lakda tanish bo‘lgan qoidalar boshqasiga ham avtomatik ravishda mos keladi, deb o‘ylama.

Ba’zi yo‘nalishlarda piyodalar va velosipedchilar uchun hududlar chiziq bilan ajratilgan; boshqalarida esa hamma bitta yo‘l yuzasida yuradi va harakatlanadi. Hududlar belgilangan bo‘lsa, o‘z hududingda qol. Chiziqlar bo‘lmasa, bir tomonda izchil yur — odatda mahalliy qoidalar va odatiy harakat yo‘nalishiga mos ravishda o‘ng tomonda. Muhimi «o‘ng» yoki «chap» emas, balki u yoq-bu yoqqa yurmaslik va boshqalarni qayerga borishingni taxmin qilishga majbur qilmaslik.

Harakat yo‘nalishingni oldindan anglash mumkin bo‘lsin

Imkon qadar bir maromda yur, yo‘lakning butun kengligini kutilmaganda egallama va yelkang osha qaramasdan yo‘nalishni o‘zgartirma. Boshqa tomonga o‘tish, ko‘lmakni aylanib o‘tish yoki burilish kerak bo‘lsa, avval vaziyatni bahola, keyin harakat bilan niyatingni bildir va shundan keyingina yo‘nalishni o‘zgartir. Daraxt, to‘xtab turgan velosiped, bekat yoki odamlar guruhining ortidan kim kelayotganini tekshirmasdan yo‘lakka chiqma.

Quloqchin va telefon kimdir orqadan yaqinlashgan yoki burilish ortidan chiqqan paytda ayniqsa chalg‘itishi mumkin. Odam ko‘p joyda telefonni olib qo‘y va atrofdagilarni eshita oladigan bo‘l. Audio tinglayotgan bo‘lsang, ovozini pasaytir yoki bir qulog‘ingni ochiq qoldir. Bu xavfsizlikni kafolatlamaydi, ammo signal va ovozlarni payqashga yordam beradi.

• O‘z tomoningga yaqinroq yurib, qarama-qarshi harakat va quvib o‘tish uchun joy qoldir.
• Tor joyda yo‘lakni ko‘ndalangiga egallama: guruh bo‘lib ketayotgan bo‘lsang, tor qismda ixchamroq yur.
• Burilishda, tepaga chiqishda, bekat yaqinida va ko‘rinish yomon joyda sekinla, keskin qadam tashlama.
• To‘xtash kerak bo‘lsa, oqim o‘rtasida qotib qolma, chetga yoki xavfsiz joyga o‘t.

Quvib o‘tish: bir-biringizni payqashga vaqt bering

Velosipedchi yoki samokatda ketayotgan kishi orqangdan deyarli ovozsiz yaqinlashishi mumkin. Qo‘ng‘iroq yoki «chap tomondan» degan ovozni eshitsang, avtomatik ravishda sakrab chetga chiqma: u aynan shu tomondan seni aylanib o‘tmoqchi bo‘lishi mumkin. Yo‘nalishingni saqla, u qayerdaligini tezda tekshir va faqat xavfsiz chetga chiqish joyi aniq bo‘lgandagina silji. Yoninda bola yoki it bo‘lsa, avval ularni o‘zingga yaqin tut.

Qarama-qarshi tomondan kelayotgan odam bilan uchrashganda keskin chetga qadam tashlama: bu qadam seni boshqa odamning harakat yo‘liga olib chiqishi mumkin. Imkon bo‘lganda asta joy ber va oldindan anglash mumkin bo‘lgan yo‘lak qoldir. Yo‘lak tor bo‘lib, yonma-yon o‘tish qiyin bo‘lsa, ishtirokchilar orasidan siqilib o‘tishga uringandan ko‘ra, bir zum chetida to‘xtagan ma’qul.

Umumiy yo‘lakda eng yaxshi ogohlantirish — oldindan anglash mumkin bo‘lgan harakat: yo‘nalishingni saqla, boshqalarni payqa va faqat tekshirgandan keyin yo‘nalishni o‘zgartir.

Qo‘ng‘iroq — yaqinlashayotganlik haqida signal, darhol sakrab chetga chiqish buyrug‘i emas. Sidneydagi gavjum uchta yo‘lakda o‘tkazilgan tadqiqotda yaqin va tez quvib o‘tish, shuningdek, ogohlantirishsiz quvib o‘tish holatlari qayd etilgan; shu bilan birga, Avstraliyadagi bu yo‘laklarda chap tomonlama harakat bor, shuning uchun «chap tomonda yur» qoidasini boshqa shaharga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ko‘chirish mumkin emas. Umumiy xulosa foydali: mahalliy chiziqlarga amal qil va keskin manevrlardan qoch. Umumiy yo‘laklardagi xatti-harakatlar tadqiqoti haqida batafsil.

Veloyo‘lakni qanday kesib o‘tish kerak

Kesib o‘tish — tezroq harakatlanayotgan va yon tomonga qadam tashlashingni kutmasligi mumkin bo‘lgan odamning yo‘liga chiqadigan payt. Qiya kesib yugurma va faqat ovozga tayanma: shovqinli joyda, ayniqsa, jim yuradigan velosiped yoki samokat ovozini eshitmay qolishing mumkin. Butalar, to‘xtab turgan transport yoki olomon ko‘rishni to‘sib qo‘ysa, avval yo‘lak ko‘rinadigan nuqtagacha bor, keyin o‘tish mumkinmi-yo‘qmi hal qil.

1. Veloyo‘lakka kirmasdan uning chetida to‘xta.
2. Ikki tomonga qara; harakat yo‘nalishi aniq bo‘lmasa, orqangga ham qara.
3. Oqimda bo‘shliq paydo bo‘lishini kut; yaqinlashayotgan odam seni albatta ko‘rdi yoki tormozlay oladi, deb hisoblama.
4. Imkon bo‘lsa, yo‘lakni to‘g‘ri burchak ostida, o‘rtada to‘xtamasdan kesib o‘t.
5. Yoningda bola yoki it bo‘lsa, avval ularni yoningga yig‘ib ol va o‘tish tugaguncha ushlab tur.

Bola yoki it bilan sayr

Kichik bola uchun boshqalarning tezligi va harakat yo‘nalishini tushunish kattalarga qaraganda qiyinroq bo‘lishi mumkin. Oqim zich joylarda bolani qo‘lidan ushla, tor joyda esa uning velosiped yo‘lagi tomonda kutilmaganda qolib ketmasligi uchun yonma-yon yur. Yaqinlashayotgan odam oldidan bolaga «tez yugurib o‘t» demagin — to‘xta va yo‘l bo‘shaganda birga kesib o‘t.

Samokatda bola keskin burilib ketishi, charchagan kichkintoy esa yo‘lak o‘rtasida to‘xtab qolishi mumkin. Shuning uchun oldindan sodda signalga kelishib ol: masalan, «chetida to‘xta». Kiyimni to‘g‘rilash, suv berish yoki qoidani tushuntirish kerak bo‘lsa, chetga o‘t. Oqim kuchli yo‘nalishda ko‘rinishi yaxshi bo‘lgan qisqa bo‘lakni yoki tinchroq sayr yo‘lagini tanla. Oilaviy sayr uchun g‘oyalarni Toshkentda bolalar bilan qayerga borish mumkinligi haqidagi maqoladan topasan.

• Ayniqsa burilishlarda va velosiped yoki samokat yaqinlashganda itni yoningda, kalta tasma bilan ushla.
• Tasmani yo‘lakning butun kengligidan o‘tkazib yuborma: unga qoqilish yoki ustidan bosib ketish mumkin.
• It transportga reaksiya bildirsa, chetroqda to‘xta va oqim o‘tib ketguncha uni ushlab tur.
• Tasmadan kutilmaganda qo‘yib yuborma va it bilan yo‘lakni ko‘ndalangiga kesib o‘tma.

Vaziyatga qarab yo‘nalish tanla

Hatto diqqatli piyoda ham ko‘rinish yomonligi, olomon va juda tor yo‘lakning o‘rnini bosa olmaydi. Joy haddan tashqari gavjum, ajratilgan yo‘laklar band yoki odamlar doim bir-birini aylanib o‘tayotgan bo‘lsa, sekinla va xavfsiz joyda oqimni o‘tkazib yubor. Xotirjam sayr uchun ba’zan uzoqroq, ammo kamroq gavjum yo‘lakni tanlagan ma’qul; yurish uchun qoplama tanlash bo‘yicha umumiy maslahatlarni yurish yo‘laklaridagi qoplamalar haqidagi maqoladan ham topasan.

Umumiy yo‘laklardagi tadqiqotlarda asosan muayyan shahar va sharoitlarda velosipedchilar hamda piyodalar kuzatiladi. Ularning natijalari barcha yo‘nalishlar uchun yagona tezlik, masofa yoki qonuniy ustunlikni belgilamaydi; xulosalarni elektr samokatlarga ehtiyotkorlik bilan tatbiq etish kerak. AQSh Federal avtomobil yo‘llari boshqarmasi gavjum aralash yo‘nalishlarda yo‘lakni kengaytirish yoki hududlarni ajratish xavfsizlikni yaxshilashi mumkinligini alohida qayd etadi — bu loyihalash vazifasi, piyoda esa butun yo‘lak kengligini bo‘shatib berishga majbur emas. FHWAning umumiy yo‘laklar xavfsizligi va tuzilishi haqidagi hisoboti.

Ko‘p so‘raladigan savollar

Yana oʻqing